ს (გვ. 6/11)

• საწანო

  იხ. საწანერო

• საწაჩხურო

  წაჩხურის მთავარანგელოზის ხატზე ლოცვა და საწირი.

• საწაჩხურო ლაგვანი

  წაჩხურის ხატზე შესახელებული ქვევრი

• საწახნაკო

  თრაში, დასაწახნაგებელი, დასაკუთხი ხელსაწყო

• საწბელი

  საწებელი

• საწერა

  კავის ნაწილი

• საწერელი

  დუდკო, თითის ავადმყოფობა (ფრჩხილის აბსცესი)

• საწესო

  საწესო

• საწვადილო

  საწადინო, საწადელი

• საწვადო

  სამწვადე

• საწვანერო

  ფხალეული, საფხლე

• საწვანო

  საფხლე; მოლი, ბალახი, სიმწვანე; მოლით ნადირობისთვის განკუთვნილი; მოლის წამოსასხამი (ძველად ახალგაზრდები შეიმოსებოდნენ მწვანე ბალახ-გვიმრის მოსასხამით, თავზე გვი…

• საწვენო

  საწვენე, სასაწებლე ჭურჭელი

• საწვიო

  მოსაწვევი

• საწიგნო

  საწიგნე, მოსწავლის აბგა, ჩანთა

• საწილო

  საზიარო,

• საწიმდო

  წმინდანისთვის შესაწირი; წმინდად სახმარი, სუფთა, სტუმრისთვის განკუთვნილი; ცალკე სადგომი მელოგინეთათვის; განსაწმენდელი; ლორწოვანი გამონაყოფი მაკე საქონლისა

• საწიმდო ჸუდე

  სუფთა, სტუმრისთვის განკუთვნილი სახლი

• საწიმი

  სამერმისო, სამომავლო, საწარმართო

• საწიმიანო

  იხ. საწიმი

• საწიმიშო

  სამერმისო, სამომავლო

• საწიმოთო

  სამერმისო, სამომავლო

• საწიმორთო

  საწმერთული

• საწინდრო

  საწინდარი, ავადმყოფის სასთუმალთან დადებდნენ რკინეულს (ცელს,წალდს ან სპილენძის ქვაბს) დაპირებულის წინდად. სანამ შემონავლებს არ შესწირავდნენ,

• საწირე

  იხ. საწირი

• საწირღვო

  საბარკლული; საფერხე (კავის დეტალი); საკანჭული, კანჭზე წამოსაცმელი ლითონის რგოლი, სამკაული მხედრისა, განსაკუთრებით ქალისა

• საწკელა

  ხელსაწყო; მაშველი

• საწკელი

  ხელსაწყო; საზიარო; ხელის გასამართი

• საწკელო

  იხ. სანწკელო

• საწკიწკარი

  იხ. საწკიწკო

• საწკიწკო

  საზიზღარი

• საწმინდო

  იხ. საწიმდო

• საწმოხონო

  სამერმისო, სამომავლო; საწინავრო, საწინაო

• საწმოხონოიანი

  მომავლისა, მომავლის მქონე

• საწორი

  სასწორი

• საწუხარი

  საწუხარი

• საწუხო

  იხ. საწუხარი

• საწყალი

  საწყალი

• საწყაპუტო

  აბრეშუმის ჭიის მეორედ ნაცვალი კანი (იგივეა, რაც საჭყაპუტო)

• საწყარო

  სარწყული, საწყლე ჭურჭელი; საზღვაო, სამდინარო (გზა, ტრანსპორტი);წყლიანი ადგილი

• საწყითორი

  წათხიანი ჭურჭელი, რომელშიც ინახავდნენ ყველს, უპირატესად, ეს იყო ბუყუნი ხის კასრი

• საწყობელი

  საწყობი, რისამე შესანახი თიხის ჭურჭელი ან ცხავის სათავსო; ყველის შესანახი დორა, დერგი; ორი ერთმანეთზე დაპირქვავებული დიდი გობი, რომელშიც ჩაჰკიდებდნენ თოკზე აცმუ…

• საჭაპანე

  იხ. სასაპონე

• საჭარა

  საბედისწერო

• საჭვებო

  სატკივარი, მტკივნეული

• საჭვებური

  სატკივარი

• საჭვიმო

  საწვიმარი

• საჭვიმორი

  იხ. საჭვიმო

• საჭვირთო

  ნავის შუა ნაწილი, უპირატესად, გადახურული

• საჭვიტინო

  საჭვრეტი, ჭუჭრუტანა

• საჭირება

  საჭიროება

• საჭირო

  საჭირო

• საჭიფანო

  საწვრილმანო; ჩვეულებრივ, სამზადს მიშენებული სადგომი, რომელსაც სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულება აქვს, იყენებენ როგორც საკუჭნაოდ, ისე საქონლის ბაგად ზამთარში (იხ.…

• საჭიჭო

  საბავშვო

• საჭიხუ

  იხ. საჭუხუ

• საჭკვერო

  სიბრძნის (კბილი); მოზრდილისთვის განკუთვნილი

• საჭკიდო

  სამჭადე, წვრილად დაფქული მარცვალი; ერთგვარი ურემი

• საჭო

  იხ. საჭვებო

• საჭუარი

  სატკივარი; მწველი, დამწველი

• საჭუხუ

  თავშესაფარი წვიმაში, ჭიხის დროს

• საჭყაპური

  საჭყეპელა, ლერწმის, დუდგულისა და სხვათა გულგამოცლილი ტოტისგან გაკეთებული სათამაშო მილაკი, რომელიც დგუშის საშუალებით ისრუტავს და ასხამს წყალს

• საჭყაპუტო

  აბრეშუმის ჭიის პირველნაცვალი კანი

• საჭყეშო

  სამწყსო, სამწყემსური, მწყემსისთვის განკუთვნილი

• საჭყვერტო

  პარკილობიო, მწვანედ მოსახარში პარკოსნები (საზოგ.)

• საჭყიშო

  იხ. საჭყეშო

• საჭყოინდო

  საჭყონდიდო, ჭყონდიდის საეპისკოპოსო, სამეგრელოს ეპარქია,ჭყოინდარის რეზიდენცია; ერთგვარი საბეგრო გადასახადი; ჭყონდიდისთვის განკუთვნილი ზვარაკი

• საჭყოინდრო

  იხ. საჭყოინდო

• სახადი

  სახადი

• სახაზენო

  სამასპინძლო

• სახაზნო

  სახაზინო

• სახათეცო

  საპატარძლო, პატარძლისთვის განკუთვნილი

• სახათი

  ძალა, სახმილი, ჯანი

• სახალათო

  სახალათე

• სახალიწო

  ჯართი, წიდა; გადასახალისებელი, გასახალასებელი, გადასადნობი

• სახამო

  უხეში ძაფი ხამის მოსაქსოვად

• სახანაგი

  ცოლის ტაბუირებული სახელი

• სახანგი

  გასაგიჟებელი

• სახანგო

  საგიჟეთი

• სახანდილო

  სამუშაო ძალა; ენერგია

• სახანდო

  საშრომი, საჯაფო

• სახანთი

  სახმილი, წადილი, ილაჯი

• სახანთი დო ჭყანა

  სასიცოცხლო ძალა და უნარი

• სახარდანო

  სახარდნე; ვაზის ჯიში

• სახარება

  სახარება

• სახარხო

  სახალხო

• სახარჯო

  სახარჯო

• სახასო

  სამეფო, სამთავრო, სახაზინო ან საბატონო ადგილი, მიწა; საკუთარი,სათავისო, ინდივიდუალური მიწა, ადგილი; სამთავრო აზნაური - აზნაურთა ყველაზე პრივილეგირებული ფენა; სა…

• სახატო

  სახატე

• სახატული

  იხ. სახატო

• სახაცეცო

  საპატარძლო

• სახაჭაპურო

  სახაჭაპურე

• სახე

  სახე

• სახეგოძიცელი

  პირმცინარე

• სახელგედვალირო

  სახელდობრ, სახელდებულად

• სახელგოლაფირი

  სახელგანთქმული

• სახელგოტახილი

  სახელგატეხილი

• სახელვანო

  სახელოსნო

• სახელი

  სახელი

• სახელიშ გემადვალარი

  სახელის დამრქმევი, ნათლია

• სახელიშ მაღალარი

  სახელოვანი, სახელის მომხვეჭი

• სახელიშ მაძირაფალი

  სახელის მომტანი, სასახელო

• სახელიშ ფულუა

  სახელის მალვა, სახელის ხსენების აკრძალვა, ტაბუ: ძველთა რწმენით, თუ მავნეს სახელით ახსენებ, იგი მყისვე იქ გაჩნდება და ავნებს მხსენებელს,ამიტომ სხვა სახელს არქმევ…

• სახელუანი

  სახელოვანი

• სახელუშინუ

  უხსენებელი; გველის, დათვის ტაბუირებული სახელი

• სახელშერცხუნილი

  სახელშერცხვენილი

• სახელხვამელი

  სახელდალოცვილი

• სახემანჯღვერო

  სახელმძღვანელო

• სახენწიფო

  სახელმწიფო

• სახერხელო

  სათრიელი, სათრევი

• სახეშ ნათი

  სახის ნათელი, ნათება

• სახეშა ინულა

  სახის მიღება, დამსგავსება; მაქციობა

• სახეშა ღვენა

  სათვალავში ყოლა, ანგარიშში ჩაგდება, გათვალისწინება

• სახეში

  ხელრთვა

• სახეშია

  სახიერი, დაფოთლილი (ჩითი)

• სახეწუმონჭირელი

  სახეწამოჭარხლებული

• სახეხუჯო

  სახელმხრო ლოცვა. სრულდებოდა ახალი წლის დამდეგს,

• სახვარებელი

  სახმარი; შინაურობაში სახმარი; უბრალო ქვაბი (იხ. საშერშო)

• სახვარელი

  გაწმენდილი, გამოსუფთავებული

• სახვარი

  მაშველი, დამხმარე; სახმარი; სარგებელი, რენტა (მიწისა); გამოსაწმენდიჩხირი (ყალიონისა)

• სახვარი დო საჯინჯო

  დამხმარე და ძირითადი (ნადელის სახეობები)

• სახვარუა

  გაწმენდა, გამოსუფთავება

• სახვერდო

  ბუასილი

• სახვეწო

  შესახვეწი

• სახთო

  საღვთო

• სახიამი

  მოჩითული, სახეებიანი ქსოვილი

• სახიარულო

  სამხიარულო (

• სახილო

  სახილე

• სახინძარი

  სახიზნავი, სამალავი

• სახიოლო

  სამხიარულო, გასახარი, სასიხარულო

• სახიორი

  სახიერი

• სახირე

  სახრე

• სახირზო

  იხ. სახინძარი

• სახიფათო

  სახიფათო

• სახიცო

  საჩოთირო

• სახნათი

  იხ. სახათი

• სახოკია

  ძაღლის ენა (მცენ.)

• სახოლოჟამო

  უახლოესი დროისათვის განკუთვნილი

• სახოპი

  სახაპელა, კოვზის ფორმის მოზრდილი ჭურჭელი რაიმე სიღრმიდან წყლის ამოსახაპავად; ერთი მხრიდან ირიბად წაჭრილი პიტაფიცარი ფიცრის ჩამონათალი, რომელსაც რაბად, წყლის გად…

• სახორია

  სამოსახლო, დასახლების ადგილი

• სახორიე

  იხ. სახორია

• სახორციელე

  ხორციელთა სამყოფლო, სააქაო

• სახორციელე დო ოშურეთი

  სააქაო და საიქიო,

• სახორცო

  სახორცე

• სახოს

  სახეზე, სიახლოვეს, შორიახლო

• სახოჯო

  სახარე

• სახსარი

  სახსარი

• სახსარო

  სახსნელად, სახსოვრად, სანაცვლოდ (ლოცვა)

• სახსნი

  ნაღველი

• სახუნჯი

  ხუნდებით სანადირო ადგილი (იხ. მახუნჯია)

• სახურალო

  მხარზე შესადგმელი კალათი ფუთნახევარი ტაროს ტევადობისა,იყენებენ სასიმინდეში დაუფშვნელი სიმინდის ასატანად

• სახურგო

  სამიჯნო; საზღვარი (მეზობელთან)

• სახურია

  სახიერი

• სახურიე

  სახუროო ხელსაწყო; ხუროების შესანახი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში,იხდიდნენ მებატონის სახლის მშენებლობისას

• სახუჯი

  სამხრე, წამოსასხამი ცალი მხრისა; სამხრეთი; ეკლესიის ზედა ნაწილი;სამარჯვი, ხელსაწყო

• სახწორი

  სასწორი

• საჯა

  სასჯელი, სჯა

• საჯაიო

  სატყეო

• საჯალაბო

  საჯალაბო

• საჯალო

  საძეო, სამძევალო კვერცხი

• საჯარო

  საჯარო

• საჯარობო

  ჯარობაზე ჩასაცმელი, გამოსასვლელი

• საჯგეგო

  იხ. საჯეგო

• საჯგირდღაშიო

  სადღესასწაულო, გამოსასვლელი (სამოსი)

• საჯგირო

  სასიკეთო, სადღესასწაულო, სადღეობო

• საჯგიროთ

  სასიკეთოდ (გადახდა)

• საჯება

  დასჯა

• საჯეგო

  ჯეგესთვის, წმინდა გიორგისათვის ლოცვა და საწირი. ლოცვას აღავლენდნენ შემოდგომაზე, ჯეგეზე შეასახელებდნენ ძროხას და მის მიერ მოგებულ პირველ სახარე ხბოს ლოცვის დღეს…

• საჯენი

  საჟენი

• საჯერო

  სარწმუნო, დასაჯერი

• საჯვარმამო

  საჯვარისმამო, ერთგვარი გამოსაღები სადადიანოში, შესაწირავი იერუსალიმის ჯვრის მონასტრისათვის და ამ მონასტერში მწირავი მამებისათვის.

• საჯვარო

  1. საჯვარე, ჯვრის დასასვენებელი; სამლოცველო; საკურთხეველი; კარისეკლესია; ნიში · 2. გზაჯვარედინი

• საჯი

  დიდი პურის საცხობი ჭურჭელი, ქვის, თუჯის ან რკინისა, მრგვალი, შუაში ოდნავ ამოზნექილი. პირქვე დაამხობდნენ ცეცხლზე და ზედ თხელ პურებს აცხობდნენ;ადგილი ოხვამერ მარა…

• საჯიბინო

  საჯინიბო; გადასახადი დადიანის კარზე (იხ.

• საჯიბინო ჭკიდი

  მეჯინიბეთა შესანახი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში, იხდიდნენ მჭადით, ყველით, ხორცით (უპირატესად გოჭით), გადასახადს კრეფდნენ თიბვისას

• საჯილითო

  საჯირითო

• საჯიმალო

  საძმო; ძმებს შორის გაუყოფელი მიწა, რომელსაც მონათესავე პატარა ოჯახები კოლექტიურად ამუშავებდნენ და მოსავალს იყოფდნენ

• საჯიმალო ხვამა

  საძმო დღესასწაული, ერთობლივი ლოცვა

• საჯიმოლი

  სამარილე

• საჯინო

  სათვალთვალო, ხედი

• საჯინჯო

  საძირე (ტყავი); ძირითადი სამკვიდრო; ფუძემდებლური, საბაზისო;ნადელის სახეობაც იყო

• საჯინჯხატო

  ფუძის მფარველი ხატის სალოცავი

• საჯიშო

  საჯიშე

• საჯოგო

  საჯოგე, ჯოგის დასარწყულებელი

• საჯოლია

  ძნელად საკაფი ახო, ჯოლა ხარით ამოსაძირკვი მსხვილმერქნიანი,ზრდასრული ტყე

• საჯოლიე

  იხ. საჯოლია

• საჯუა

  სჯა, დასჯა

• საჯულაბე

  ჭურჭელი ტკბილი სასმელისათვის

• საჰავო

  სააგარაკო, სანიავო, მაღალი ადგილი, სადაც გამუდმებით ქრის ქარი;ტალახით შეულესავი ფარღალალა ფაცხა

• საჰათო

  სიმკვრივე, სიმაგრე; სიმჭიდროვე ტყისა, ხშირი ტყე

• საჰანდარო

  საავდრო

• საჸალე

  აუგი

• საჸალვენო

  საჩიბუხე

• საჸვალო

  ყველის შესანახი თიხის ჭურჭელი (დერგი)

• საჸვანო

  საყანე

• საჸოროფო

  სასიყვარულო, საალერსო, კნინობითი (სახელი); საყვარელი

• საჸოფი

  მოსახდენი; მყოობადი, მომავალი; საშენი, ხელოვნური წყალსატევი თევზის მოსაშენებლად; მოსავალი, სარჩო-საბადებელი

• საჸუდარი

  საყდარი

• საჸუდია

  სახლის ასაშენებელი მასალა, საოჯახო საქონელი; საშინაო (სამოსი)საყუდელი, პატარა საყდარი

• საჸუჯური

  საყურადღებო, საყურადო

• სებეკარი

  ყანის, ნათესის დასაცავი ჭიშკარი წყლისა ან მესრისა