ი (გვ. 1/18)

• ი

  ჩვენება

• ი ია

  შორისდ. გაკვირვებისა

• ია-პატონეფი

  ია-ბატონები, ყვავილბატონები

• იაბარბალო

  იაბატონებისა და წმინდა ბარბალესთვის ლოცვა (ემართა ოჯახს,სადაც ბავშვს, უფრო გოგონას, დეპრესიის, სულით ავადმყოფობის ნიშნებიგამოაჩნდებოდა); იაბატონებისთვის და წმინ…

• იაგვარი

  იასებრი

• იათახი

  იათახი

• იაია

  ია

• იაიაშ

  წყარი იის წყალი (იხმარებოდა ნელსურნელებად; თუთაშით და ბატონებითსნეული ბავშვის საწოლქვეშ შედგამდნენ წითელ კვერცხებთან ერთად)

• იაიაშფერი 🔊

  იისფერი

• იაკამი

  ნათელი, ბადრი მთვარე

• იაკინთი

  იაკინთი

• იალონი

  ალიონი

• იალონიშ მორინა

  გამთენია

• იალონმორინელი 🔊

  გამთენია

• იალონს

  ალიონზე

• იალონშა 🔊

  ალიონამდე

• იალონშე

  ალიონიდან

• იამანი

  პირუტყვის სენი (ცხენს მთელი სხეული უსივდება, ხარ-ძროხას - ჯიქანი დაყელი. მომაკვდინებელია)

• იანა

  ლატარიში ლატალის იონა წინასწარმეტყველის სასწაულთმოქმედი ხატი დამისდამი ლოცვა (იხ. საიანიშო)

• იანარია

  იანვრისა, იანვარა, იანვარში დაბადებული

• იანარიაში

  დღე იოანე წმინდისა, იანვარასი

• იანგე

  იგავი; აუგი

• იანიშობა

  იხ. საიანიშო

• იარაყი

  იარაღი, საჭურველი

• იარაყიშ ჯღა

  იარაღის მისაყუდებელი ჯოხი, რომელსაც გლეხი ყანაში მუშაობისას მიწაში არჭობდა და დროდადრო გადააადგილებდა, რომ თავდასხმის შემთხვევაში ახლოს ჰქონოდა

• იარქანი

  იხ. არქანი

• იასაღი

  ძნელად საშოვნი, მიუწვდომელი, აკრძალული (თურქ.)

• იასახი

  იისფერი, იებით მოჩითული

• იასუმი

  იასამანი

• იაქე

  ერთი (სპარს.); მარჯვე, ხელსაყრელი, საუკეთესო, კარგი რამ; მარტოხელა,ეული; (გადატ.); დოლაბის რკინის დეტალი

• იახა

  იხ. იახ

• იახა დო 🔊

  1. და კავშირი · 2. ჰოდა (სიტყვის მასალა)

• იახა პატონი დო

  დიახ, ბატონო, და (სიტყვის მასალა)

• იახა პატონსქუა, დო

  დიახ, ბატონიშვილო, და (სიტყვის მასალა)

• იახა სი ჩქიმ პატონ რექინი

  შენ ხარ ჩემი ბატონი (სიტყვის მასალა)

• იახანი

  ჰოდა (სიტყვის მასალა)

• იბათი

  ზღვიდან, სამხრეთ-დასავლეთიდან მქროლი ქარი ბარის სამეგრელოსათვის

• იბედურა

  ბედითი, უბედური

• იბლი

  იელი

• იბლი-შქერი

  იელ-შქერი

• იბლიშ ხვამა

  იელის ლოცვა. გვალვაში იელის ტოტებს ჩაარჭობდნენ ყანაში, რომწვიმა წამოსულიყო (იხ. ელიობა)

• იბლიშ ჯვარი

  იელის ჯვარი. ყანაში ჩაარჭობდნენ, რომ არ გათვალულიყო და არდაგვალულიყო (იხ. ელიობა)

• იდა

  იმდენი

• იდაკა

  იმდენი, იმდენი ცალი, იმდენი ღერი, იმდენი კაკალი

• იდაკალი

  იხ. იდაკა

• იდაშა

  იმდენჯერ

• იდომუშამო

  იხ. ედომუშამო

• იდღანო

  (ვარდას) იმდღევანდელის (არ იყოს)

• იენა

  ლატარიში იხ. იანა ლატარიში

• იერამი

  იხ. ნერიანი

• ივანა

  საქონლის ავადმყოფობა, ქათმის ჭირი; თხის სენიცაა ერთგვარი, (ტუჩებზე მუწუკებს აყრის)

• ივანია

  იხ. ივანა

• ივანია აშაკათაფილი

  ჭირდარეული (წყევლის ფორმულა)

• ივანობა

  ივნისი

• ივანობათუთა

  ივნისის თვე

• ივანობაში

  ივნისში შემომსვლელი ხილის ჯიშები (ივანობაშ სხული ივნისის მსხალი), იგივეა, რაც საივანობო

• ივარდო

  ის კი არა და (სიტყვის მასალა)

• ივარი

  არათუ, ის კი არა (სიტყვის მასალა)

• ივლი

  იხ. იბლი

• ივლისს

  ძვ. სტილით, ჭეჭეთობა ჭიაკოკონობის ღამის შემდეგ, ითვლება უწმინდური სულების მოფენის დღედ. ამ დროს ბოროტისულები დაძრწიან სოფელ-სოფელ მელის, კატის, ბუს სახით, მძინა…

• ივნისს

  სრულდებოდა. ამ დღისთვის შუა ყანაში ჩაასობდნენ ხის (უპირატესად იელის) ჯვარს,რომელსაც მხრებზე გადააცვამდნენ ეკლის (კაკლარის) სალტეს (ორდოხუს), მლოცველი ხონჩით ან…

• იზმა 🔊

  იმდენი, იმოდენა, იმზომისა

• იზმა ჯგირობუა მა

  იმდენი სიკეთეE მე (სიტყვის მასალა)

• იზმას

  იმდენად, ისე

• იზმაშა 🔊

  იმდენჯერ, იმზომამდე

• იზმახანს 🔊

  იმდენხანს

• იზორი

  ბზარი, ნაპობი (იგივეა, რაც ზორი, ზორილი)

• იზორია

  პობადი, ხლეჩადი (ხე)

• ით

  ისიც, იგიც; იმ

• ითამ

  ვითომ, თითქოს

• ითამდო

  ვითომდაც, თითქოსდა

• ითამუ

  იხ. ითამ

• ითო-

  ზმნისწინი, იგივე დანიშნულებისაა, რაც ათო (ითოხუნა, ათოხუნა ქვეშჯდომა)

• იკანკელო

  იკანკელი, ზიგზაგი; რწევა-რწევით, ტორტმანით სიარული

• იკია-მაკია

  იქეთური-აქეთური, მითქმა-მოთქმა

• იკირტა 🔊

  კირტიმალი, შარი

• იკირტაშ ეტახუა 🔊

  კირტიმალი, შარის ატეხვა

• იკო-

  ზმნისწინი, იმავე დანიშნულებისა, რაც ეკო (იკოჸუნა, ეკოჸუნა უკან სვლა,მიყოლა)

• ილორიშ ოხვამე

  ილორის საყდარი; ძელის საყდარი

• ილორიშ ქადაქი

  ილორის ქადაგი. ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიაშიგიორგობის წინა ღამეს ამწყვდევდნენ წილნაყარს, რომელიც მეორე დღეს ქადაგად დავარდებოდა და ხალხს აცნობდა წმინდანის ნებ…

• ილორიშ ხატგენთხაფილი

  ილორის ხატის რისხვადატეხილი

• ილორიშ ხატგოჭყორელი

  ილორის ხატგამწყრალი

• ილორიშ ხატი

  ილორის ხატი, ილორის წმინდა გიორგის ხატი

• ილორიშ ხოჯი

  ილორის ხარი, თეთრი ხარი, რომელსაც წმინდა გიორგიზეშეასახელებდნენ და გიორგობის ღამეს ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიაში ჩაკეტავდნენ. თავისი იქ ყოფნის დასტურად წმინდა…

• ილორობა

  ილორის წმინდა გიორგის ხატის დღეობა; გიორგობის წინა ღამესსამღვდელოება და დიდებულები შემოუვლიდნენ ეკლესიის გალავანს და კარიბჭეს ბეჭდით დაბეჭდავდნენ, დილით ასეთივე…

• ილორუა

  მორებად ხლეჩა, დამორვა (ილორუ იხლიჩება, იმორება)

• იმ სერიშ

  იმ ღამის

• იმ სერს

  იმ ღამეს

• იმდღარდღა 🔊

  დღემაშინდელი

• იმდღარდღას 🔊

  იმდღევანდელ დღეს

• იმდღარდღაშა 🔊

  იმდღემდე

• იმდღარდღაშა ვემულირი

  იმდღემდე ვერმიღწეული (წყევლის ფორმულა)

• იმდღარი

  იმდღევანდელი, მაშინდელი

• იმენდი 🔊

  იმედი

• იმენდიანი 🔊

  იმედიანი

• იმენდიანო

  იმედიანად

• იმენდიშე ხებონილი

  იმედგადაწურული

• იმიერი

  იმიერი

• იმიერს

  იმიერს

• იმპუ

  ცერი; ბრანწი, ნული, სულ არაფერი, არარა, არარაობა; ბაბუას ბაბუას მამა(წინაპარი მეშვიდე მოდგმისთვის); ველოსიპედზეც იტყვიან ხუმრობით

• იმპუია

  იხ. იმპუ

• იმპუჯგუა

  ცეროდენა; ტანმორჩილი, პატივაყრილი

• იმწკუმა

  მაშინ, მასთან

• იმწკუმაიანი

  მაშინდელი

• ინა

  ის, იგი; ისა, იმანო; მაწარმოებელი მყოფადის მიმღეობისა, დანიშნულებისსახელებისა

• ინა ვარ დო

  ის კი არა და (საუბრ.)

• ინა ვარი

  არათუ, ის კი არა (საუბრ.)

• ინაბირგალი

  ჩასამაგრებელი

• ინაბონალი

  ჩასაბანი, საბანელი

• ინაბორკალი

  ჩასაბორკი (ხაროში)

• ინაბუნალი

  ჩასასხმელი

• ინაბუნაფალი

  ჩასაკიდებელი

• ინაგაფალი

  ჩასაგები (მახვილი)

• ინადგუმალი

  ჩასადგმელი, ჩასაკერებელი

• ინადვალარი

  ჩასადები

• ინადინაფალი

  ჩასაკარგი

• ინადირიკალი

  ჩასადრეკი

• ინადუღალი

  ჩასამდუღრი

• ინადღვებალი

  ჩასადღვები

• ინაზადალი

  ჩასაკმაზი

• ინაზალი

  ჩასაზელი

• ინაზიმალი

  ჩასაზომი, საწყაო

• ინაზიმაფალი

  ჩასაზომებელი

• ინაზინდალი

  ჩასაზიდი, ჩასაჭიმი, ჩასათრევი

• ინაზღოდალი

  ჩასახოცი, ჩასახვავებელი

• ინათასალი

  ჩასათესი

• ინათახვალი

  ჩასაქაფი

• ინათინალი

  ჩასაბედი; ჩასასწორებელი (ფიცარი)

• ინათოკალი

  ჩასათოკი, ჩასაკოჭი (ხაროში)

• ინათოლარი

  ჩასათლელი

• ინათქვათქვალი

  ჩასაქაფი

• ინათქვაშალი

  საცემი (ეზოში)

• ინათხოზინალი

  ჩასადევნი (მიწაში)

• ინათხორალი

  ჩასამარხი, სამარხი

• ინაკათაფალი

  ჩასახდომი, ჩასავარდნი, ჩასადენი

• ინაკაკალარი

  (სიმინდის) ჩასაკაკლი, ჩასამარცვლი

• ინაკაკალი

  ჩასანაყი

• ინაკარწალი

  ჩასაფუფქი, განსამწარი (მდუღარეში)

• ინაკასალი

  ჩასატენი, ჩასაკვეხებელი, ჩასაჩურთი

• ინაკაჭალარი

  ჩასარჩევი (თხილისა)

• ინაკეთებელი

  ჩასაკეთებელი (ქვაბი)

• ინაკეკალი

  ჩასაკეპი, ჩასაკონკი, ჩასალეწი

• ინაკეპალი

  ჩასაკეპი

• ინაკერკელაფარი

  ჩასაგორებელი

• ინაკვათალი

  ჩასაკვეთი, ჩასაჭრელი

• ინაკილარი 🔊

  ჩასაკეტი

• ინაკინალი

  ჩასაწევი

• ინაკიჟინალი

  ჩასაკიჟინებელი, სახეში ჩასაბღავლებელი

• ინაკირალი

  ჩასაბმელი, ჩასაკრავი (აკვანში)

• ინაკიჩალი

  ჩასაკეცი (ზანდუკში)

• ინაკორობალი

  ჩასაკრები

• ინაკუჭალი

  ჩასაკუჭი, ჩასატანი

• ინალა

  მსახურება, მნეობა, მოენეობა (იგივეა, რაც ნ

• ინალამბარი

  ჩასალამბი

• ინალასარი

  გასაქნელი (წყალში)

• ინალაფარი

  ჩასავარდნი

• ინალაფუ

  ჩასავარდნი, ჩაქცეული ადგილი

• ინალი

  ჩასასვლელი; მსახურება; მსახურეული; მსახურთა სადგომი (იხ.სამოინალო); სამფლობელო, საქვეშევრდომო

• ინალია

  შინაყმა, მოსამსახურე

• ინალობა

  მსახურება

• ინანახვალი

  ჩასარეცხი (სარეცხისა)

• ინანდღულაფარი

  ჩასადნობი

• ინანთხაფალი

  ჩასავარდნი

• ინანთხაფუ

  ჩასავარდნი, ჩაქცეული ადგილი

• ინანთხორალი

  იხ. ინათხორალი

• ინანტყოლარი

  სალაფაო, საფლობი

• ინანწყვალი

  ჩასაქცევი, დასამეწყრი, ჩასამზღვლევი

• ინანწყუალი

  ჩასაწყობი

• ინანწყუაფალი

  ჩასაძირი, ჩასაყოფი (ხაპი); საყურყუმელაო ადგილი

• ინანჭაფალი

  ჩასაწვდენი, ჩასაწოდებელი, ჩასაწვდომი, უფრო ღრმად გასათხრელი

• ინანჭირალი

  ჩასაჭერი, ჩასაჭიმი

• ინანჯირალი

  ჩასაწოლი

• ინანჯირაფალი

  ჩასაწვენი

• ინაპონალი

  ჩასაყუდებელი

• ინაპუტორალი

  ჩასაპუტი, ჩასაბდღვნელი

• ინაჟგერთალი

  გასაშოლტი (ეზოში)

• ინარა$ალი

  ჩასარეკი, ჩასადენი (ხევში)

• ინარაბადალი

  დასარბევი, ჩასაყრელი; ჩასახოცი

• ინარაგადალი

  პირში სათქმელი, ჩასალაპარაკებელი

• ინარაგვაფალი

  ჩასაგდები

• ინარდალი

  ჩასაზრდელი

• ინარეფალი

  ჩასახვავებელი; საცემი

• ინარზამალი

  ჩასანთები (ხევში); დასაცეცხლი

• ინარზვენალი

  ჩასაზვინი

• ინართალი

  ჩასახვევი (გზა)

• ინართაფალი

  ჩასახვევი, უკუგადასახვევი, ჩასაბრუნებელი (ძაფი), ირიბადწასაყვანი (გვირისტი)

• ინარინალი

  ჩასადგომი, სადგომი, ჭოჭინა

• ინარინაფალი

  ჩასაყენებელი

• ინარსხალი

  ჩასადგმელი (ბებკი), ჩასასახსრებელი

• ინარულარი

  ჩასარბენი

• ინარულაფარი

  ჩასარბენინებელი; ჩასაძინებელი (ეტლი)

• ინარღვაფალი

  ჩასაყრელი

• ინარშვალი

  ჩასაქსოვი, ჩასაქსელი

• ინარშუაფალი

  ჩასაქსელი

• ინარჩხალი

  ჩასარეცხი

• ინარჩხინალი

  ჩასაფანტი, აქა-იქ ჩასასობი, მიმოსაბნევი

• ინარცამულარი

  ჩასაკეპი, ცასაქუცმაცებელი

• ინარციებელი

  ჩასაშლელი, ჩასაცვეთი

• ინარცუაფალი

  ჩასაქლამი, ჩასახარში, ჩასაშლელი; ჩასამზღვლევი

• ინასაფულარი

  დასაფლავი, დასამარხი