ბ (გვ. 1/8)
- ბაბაგე 🔊
მამა გენაცვალოს! (მამის მიმართვა შვილისადმი)
- ბაბადია 🔊
მამიდა
- ბაბადიდი 🔊
დიდმამა, მამამთავარი
- ბაბადიში 🔊
მამიდაშვილი
- ბაბათი 🔊
მამის სახლი, მამის ოჯახი; მამული (საზოგ.)
- ბაბაია 🔊
მამა (კნ.)
- ბაბასქუა 🔊
მამა, შვილო! (მამის, უფროსის
- ბაბასქუალობა 🔊
მამაშვილობა
- ბაბასქუალობით
მამაშვილობას! (საფიცარი სიტყვა)
- ბაბასქუალურო 🔊
მამაშვილურად
- ბაბატია
მამუკი (მიმართვა გაზრდილისა გამზრდელისადმი)
- ბაბაღუა
იხ. ბაბაღუზა
- ბაბაღუზა
ბუ; მოღუშული, გაფუყულიბაბაშ თი იხ. ბაბათიბაბაშია მამისა, მამაილაბაბა, შური! მამა, სულო! შორისდ. მოფერებისა ბაბაჩია იხ. ბაბაიაბაბია მამიკოს შვილი; ალერსობითი მიმ…
- ბადალა 🔊
ბავშვურად აუჩქარებელი, ზოზინა
- ბადიდი 🔊
მოხუცი (კაცი)
- ბადიდობა 🔊
იხ. ბადიდალა
- ბადიდჭკიდი
რიტუალური მჭადი, ცხვებოდა ტიანობა ღამეს და თევდორობას,ჰქონდა კაცის ფორმა ან იყო დიდი და ოთხკუთხა. ტიანობის მლოცველი კერიასთანაბრუნებდა ბადიდჭკიდს და ისე ილოცებო…
- ბადიმი
ბარძიმი; ბადინი, ქვევრის სარქველი, გათლილი ხის ბუდე, რომელშიც ჩამჯდარია ქვემო ქვა წისქვილისა
- ბადიში
ვაჟიშვილის შვილი
- ბადული 🔊
ბავშვური აუჩქარებლობა, ზოზინი; ბალღი, რომელიც თავისთვისერთობა
- ბადურო 🔊
ბადისებურად
- ბაზალა 🔊
ზონზროხა
- ბაზალი
გორვა, თახთახი მსუქნისა
- ბაზაფი
ზონზროხა კაცის სვლა; სროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან; ზათქითცემა
- ბაზიარი 🔊
ბაზიერი
- ბაზილი
მიბაძვით ქმნილი; მაგრად ნაცემი, მძლავრად, ზათქით გატყორცნილი
- ბაზირი
მსხვილი, მსხვილად მოყვანილი
- ბაზლებია
მსხვილმარცვლიანი ლობიოს ჯიში; მოწეული, შემოსული ლობიო(ჭყვერტლებიას პარკილობიოს ანტონიმი)
- ბაზო
კარის გულფიცრის ჩარჩო
- ბაზუა
ბაძვა; მაგრად ცემა, დახეთქება რისამე; გასროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან; დიდი სასულე საკრავის ხმიანობა; მსხვილად მოყვანა
- ბათა (ბოთვერა, ბათურა 🔊
ბუთხუზა
- ბათაკალათი
დიდი გოდორი
- ბათაკალათია
ჩაგოდრებული სქელუა
- ბათაკილა
ბუთხუზა
- ბათარა
მათარა, ხის ან ტყავის საწყლე ჭურჭელი; ხის ქერქისგან მოწნული წაგრძელებული და ოდნავ გაბრტყელებული კალათი, გოდორი
- ბათარია
წაგრძელებული ბორცვი მცირე დიამეტრისა; პატარა თევზსაჭერი მოწყობილობა - ერთგვარი ქუფე, ოღონდ მასზე გრძელი
- ბათაყვა
შუბლგადმოსიებული სქელუა
- ბათვალა
თიმთიმა, ბუნჩულა
- ბათვალი
თიმთიმი, თახთახი: რბილი ტერფების წყალობით უხმაურო სიარულიჩასუქებულისა
- ბათმანი
ბათმანი, ძველი მარცვლეულის ან ფქვილის საწყაო ერთეული, უდრიდა დაახლოებით ნახევარ ფუთს
- ბათქა
ფართო სახისა, საყვარლად მსუქანი, ტანსრული
- ბათქაფა
ბათქით, ზათქით გადაგდება დიდი საგნისა
- ბათქაფი
ბათქით, ზათქით ცემა (დოლზე), სროლა მსხვილ კალიბრის იარაღიდან;
- ბათქი
ფეთქვა (გულისა); ზათქი (თოფისა)
- ბათქინი
ხეთქება, დგაფუნი (წყალში); გდება (დიდისა); ძგერა, ფეთქვა (გულისა)
- ბათქუა
მაგრად ცემა, ბეთქვა
- ბაია
ბაია ყვავილი, ბზობა
- ბაია ჟაშხა
ბზობის კვირა
- ბაიაშ მოლია
ბაიის მოლევის დრო, ადრიანი გაზაფხულის გადასვლა
- ბაიაშფერი
ბაიისფერი, ყვითელი
- ბაიობა
წარმართულ ხანაში მინდვრის ყვავილთა დედოფლის დღეობა,ქრისტიანულში - ბზობა. ამ დღეს გოგო-ბიჭები მინდვრად ბაიასა და გვირილებს კრეფდნენ, გვირგვინებს იწნავდნენ, ჯარგვ…
- ბაიონი
ბზის ნარგაობა
- ბაკა
ბაკა
- ბაკაკი
ფრინველია ერთგვარი, ხატულა
- ბაკარელი
გათოკილი, შეკრული, დაწყევლილი
- ბაკარი
მაგარი, ძლიერი თოკი
- ბაკარია
ძურწა, ბირკა; ხის კოჭი გემის შესაკრავად; თოკი; გასაკოჭი საშუალებასაზოგადოდ
- ბაკარუა
გათოკვა, შეკვრა; დაწყევლა
- ბაკვა
მურკლი (ბამბისა, მატყლისა)
- ბაკვა-ბაკვა
ნაგლეჯ-ნაგლეჯ შეთელილი, დამურკლული (მატყლი)
- ბაკი
ბაკი
- ბაკილ შარა
დატკეპნილი გზა
- ბაკილი
დაბეკნილი, ტკეპნილი; მაგრად ნაცემი, ნაბაგუნები
- ბაკილიში
ტკეპნილი გზა, გზატკეცილი
- ბაკისქური
დამშრალი ღელე, გამაგრებული ნაღვარევი
- ბაკიჩა
პირფერი
- ბაკიჩი
პირფერობა
- ბაკუა
ბეკნა; ბაგუნი
- ბაკური
ჩაფსკვნილი, ჩაბუსკნული
- ბაკურია
იხ. ბაკური
- ბაკურუა
ცემა ქვეშმოგდებით, მუშტებით ბაგუნი
- ბალაგარი
ბალანგარი; ამომბაგველი; უპატრონო, ოხერი; სათივე; ძირფესვიანად მოთხრილ ხეთა გროვა, ხერგილი; მოუსვენარი (გადატ.)
- ბალაგარქარი
ქარაშოტი, ამომბაგველი ქარი
- ბალაგერი
ამობაგული; ძირფესვიანად მოთხრილი; მოოხრებული, წყეული
- ბალაგუა
ბაგვა, ძირფესვიანად მოთხრა; მოოხრება; სასტიკი წყევლა
- ბალავერი
ბალავარი
- ბალანტარი
ბარდი, ბალამწარე
- ბალაფი
სპილოსებრი სვლა
- ბალაღია
ხბოს ტყავის საქალამნე
- ბალიალი
ქვიანი, მცხუნვარე ადგილი
- ბალიში
ბალიში
- ბალიშიშ პიჯი
ბალიშისპირი
- ბალიშუა
დამუშტვა (ბალიშს რომ აფუებენ)
- ბალუMლოდი
მძიმედ გდებული: ძნელად დასაძრავი რამ;
- ბალუა
ლოდივით გდება დიდი და მძიმე საგნისა
- ბალუხი
ლოდივით გდებული, ვეება რამ; უღირალი, უხეირო საქმიანობა,
- ბალუხუა
უღირალი, უხეირო საქმიანობა უთავბოლოდ მიყრა რისამე ერთმანეთზე(დობალუხუ ულაზათოდ გააკეთა, უთავბოლოდ მიაყარა ერთმანეთს, მიაფუჩეჩასავით)
- ბამბა
(ბამბა)
- ბამბაზია
ბამბაზია
- ბამბაია
უხარისხო ბამბა, ბამბის ქსოვილი
- ბამბაწია
ბამბის კოლოფი, პოპოქი
- ბამბე
ბამბა
- ბამბესხული
ბამბამსხალი (მსხლის ჯიში)
- ბამბეუშქური
ბამბავაშლი (ვაშლის ჯიში)
- ბამბეშ კარე
ქსოვილის კარავი
- ბამბეშ მუჸია
ბამბამაყვალა
- ბამბეშ ოდიარე
ბამბაბალახა
- ბამბეშ რაჸუა
ბამბის პენტვა
- ბამბეშ უშქური
ბამბის ნაყოფი, პოპოქი
- ბამბეშ ძაფი
ბამბის ნართი
- ბამბეშ ჯერღვი
ბამბაძარღვა (მცენ.)
- ბამბიამი
დაბამბული, სათბურა
- ბამბუა
დაბამბვა
- ბამბუკი
ბამბუკი
- ბანარია
ბანანის ხე
- ბანდალა
მობარბაცე, მოტორტმანე, ბოდიალა; მცოხნელი პირუტყვის,უპირატესად, მსხვილფეხა რქოსნებისა და ცხენების დაავადება, აჩენს შხამიანი სოკო,რომელიც მცენარე ლაკარტიაზე ცხოვრ…
- ბანდალი
ბარბაცი, ტორტმანი, უილაჯო, უღონო სიარული; ბოდიალი; ბჟუტური
- ბანდი
ბლონდი, ბონდი, წვრილი თასმა ან თოკი, რომელსაც სახლართად იყენებენ
- ბანდილი
ბლონდი, შორიშორ ნაქსელი, დაბლანდული; ბანდული (ერთგვარი ძირგაბანდული ტყავის ფეხსაცმელი თოვლსა და ყინვაში სასიარულოდ)
- ბანდუა
ბლანდვა, შორიშორ ქსელვა
- ბანდური
იხ. ბადური
- ბანდღი
გოგრისებრთა თესლოვანი გული, ხლართი, ქსელი, აპკი; ფერფლა (მცენ.);მზის წნული (ადამიანისა)
- ბანე
ბანი; მოსწორებული ადგილი
- ბანი
ბანი
- ბანჩალა
თვინიერი, უწყინარი, არცხარი
- ბანჩალი
სქელუას მშვიდი სიარული; უწყინარი ბაასი
- ბანჩურია
უწყინარი, თვინიერი; ბომბორა (ძაღლი)
- ბანძი
ფლასი; აბურდული, აწეწილი, უწესრიგო (იგივეა, რაც ბრანძი)
- ბანძუა
აბურდვა, აწეწვა, არევ-დარევა
- ბანძღაფი
შარის მოდება, წვალება, ხლართებში მოქცევის მცდელობა, მოსვენების არმიცემა (მიბანძღუანს მაწვალებს, არ მასვენებს, ვამბანძღუა ნუ მაწვალებ)
- ბანძღი
შფოთი, შარი, აყალ-მაყალი, დავიდარაბა
- ბანძღიანი
შარიანი, შფოთისთავი
- ბანძღილი
ჩახლართული
- ბანძღინი
შარი, ალიაქოთი
- ბანძღუა
აბურდვა, ხლართვა, არევ-დარევა
- ბანჭაფი
ბეთქვა, სროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან (ბაზაფისა და ბათქაფისაგან განსხვავდება სიმჭახისკენ მიდრეკილი, უფრო მაღალი რეგისტრით);ხმაურით ცემა
- ბანჭილი
მობეთქილი, ხმაურით ნაცემი, გასროლილი, გახეთქილი
- ბანჭუა
მობეთქვა, ბეთქვა; ბუთქვა; ხმაურით ცემა
- ბანჯარია
შალაფა (ერთგვარი სარეველა)
- ბანჯი
იხ. ბანდღი
- ბანჯილი
იხ. ბანდილი
- ბანჯღარია
გაფარჩხული, ბორჯღალა
- ბაჟა
ნიგვზის საწებელი, ბაჟე (გამოხდილი ნიგვზის მოუხარშავი წვენი,შეკაზმული ხმელი სუნელით, ძმრითა და პილპილით. ასხამენ შემწვარ ქათამს, თევზს)
- ბაჟა-წვენი
იხ. ბაჟა
- ბაჟინა
მზიანი (იხ. ბჟინა)
- ბაჟუა
ბაჟის დაკისრება
- ბარა
სამზეო, მზიანი, გაშლილი ადგილი, სანიავო; ეზოს მიმდებარე სასიცოცხლოსივრცე, გასაქანი, მიდამო: ბერვა, ქროლვა; წევა (ღუმელისა)
- ბარამი
ვრცელი, გასადევარიანი, გასაქანიანი ადგილი; ვრცელშემოგარენიანისაცხოვრისი
- ბარამია
მცენარეა ერთგვარი
- ბარანჭა
მზემისაწვდომი, ვრცელი, უკედლებო გაშლილი სადგომი, სადაც ქარი დანავარდობს; დიდი სახლი, დიდი ოთახი (საზოგ.)
- ბარას
სიახლოვეს, მიმდებარე ტერიტორიაზე (ჩქიმ
- ბარაციცი
მზიანი, მშრალი გარეშემო სახლისა (ონწარეს წყლიანის ანტონიმი);ვიწრო, კლდოვანი გარეშემო სახლისა
- ბარბა 🔊
ბალბა; მსხლის ჯიშიცაა ერთგვარი
- ბარბალი
ბორბალი, კოჭა, დისკო, ცის სფერო, მზის სიმბოლო; ციბრუტი;ბზრიალას ფორმის ბორბალი მეთუნეობაში; ჩაზნექილი დისკო სვეტის თავებზე; ბრუნვა-ტრიალი (იბარბალ ბრუნავს, ტრია…
- ბარბალობა
წმ. ბარბალეს სახელობის დღესასწაული, აღინიშნებოდა
- ბარბანჩა
გიზგიზა, მგზნებარე; შეზარხოშებული (გადატ.)
- ბარბანჩი
გიზგიზი, გზნება; მგზნებარე ლაპარაკი
- ბარბანჩია
კოცონი; მგზნებარე, ცეცხლოვანი (
- ბარბატელი
დახვეული, დაგორგლილი რამ, გაბუსხული (ნიჩვგილა
- ბარბატუა
დახვევა, დაგორგვლა; გაბუსხვა
- ბარბაშ
ვარდი ბალბიფოთოლა
- ბარბაცი
კანის აბებრება, წითელი ქარი (სენი)
- ბარბაცუა
აბებრება კანისა, (ბარბატუა დო ციცინაფა გამოშრობა და შესიება)
- ბარგა
ბარგი; საქონლის დროებითი საბანაკო ადგილი, დაბარგების ადგილისამწყემსურის გზაზე; მებეგარე გლეხის ერთგვარი ვალდებულება ძველ სამეგრელოში -მებატონის თანხლება ბარგის…
- ბარგამი
ბარგიანი, სამოსლიანი, ჩაცმული
- ბარგანჯი
ბრიალი, გზნება (ცეცხლისა); მებარგული, მებეგარე გლეხი, რომელსაც რვალებოდა მებატონის თანხლება ბარგის სატარებლად
- ბარგანჯია
ბრიალა, ცეცხლოვანი, გიზგიზა
- ბარგაში
საველე ბანაკისთვის განკუთვნილი; იტყვიან ხის გობზეც ბარქაშზეც
- ბარგი
ბარგი
- ბარგილი
გამარგლული
- ბარგიშ მუკოქუნა
შემოსვა, ჩაცმა; რიტუალური შემოსვა მიცვალებულისა.ასრულებდნენ გარდაცვლილის ოჯახის საახლობლოდან, უპირატესად, მეზობელთაგან შერჩეული გამოცდილი ადამიანები (
- ბარგუა
მარგვლა, პირველი თოხნა სიმინდის მიერ ხუთი ყურის გამოსხმის შემდეგ,ნათესის გამოხშირვა, სარეველისაგან გასუფთავება
- ბარდა
მოსულელო, უბირი
- ბარდალა
იხ. ბარდა
- ბარდალი
ბოდიალი
- ბარდამი
ბარდნალა
- ბარდანი
დიდი ტომარა
- ბარდვი
ბარდი, ბარდნარი (იგივეა, რაც ბართვი)
- ბარდი
იხ. ბარდვი
- ბარდილი
ეკალ-ბარდიანი, დაბარდული
- ბარდონა
ბარდნალა, ბუჩქნარი
- ბარდონდიხა
ბუჩქნარი ადგილი
- ბარდუა
გადაბარდვა
- ბარდული
ბარდნალა
- ბარდღა
ფართხუნა, ფეთხუმი, ჩანჩალა; უმწეო, ძვალგაუმაგრებელი (ბალღი)
- ბარდღალა
ფართხუნა, ძვალგაუმაგრებელი (იხ. ბარდღა); მრავალფეხა გრძელიჭუა, ბანჯგვლიანი ობობა
- ბარდღალი
ფართხუნი, ჩანჩალი, უილაჯო სიარული, უმწეო ბალღის გულუბრყვილო საუბარი
- ბარდღინი
უმწეო წოლა, ჯდომა ძვალგაუმაგრებელი, დაღლილი ბალღისა
- ბარზალე
ბოძალი
- ბარზემი
ბარძიმი
- ბართა
ბალთა
- ბართვი
ბუჩქი, ბარდი
- ბარი
ბარი
- ბარილი
დაბარული; გაბერილი
- ბარიშ პიჯი
ბარის პირი, ერთი ჩამონათალი, ბელტი მიწისა,
- ბარიშია
ბელტიყლაპია
- ბარკა
ბარკა
- ბარკალა
ბრკმული, მერყევი; აწოწილი, მაღალ კანჭებზე მოქანავე
- ბარკალი
ბრკმა, რყევა
- ბარობა
მზის დღესასწაული (იხ. ბარბალობა)
- ბარპიჯი
ვაკე, პირმზითი
- ბარსა
ვეება, ბრტყელი; დამორილი ხის სიგრძივი ჩამონაპობი, ცალ მხარეს დაუმუშავებელი ფიცარი; ბრტყელი მასრა შულოს დასახვევად, საქსოვი მოწყობილობისნაწილი;
- ბარსაგი
იგივეა, რაც ფარსაგი
- ბარსალა
მკერდგანიერი, ზორბა, ბრგე
- ბარსაფი
მძიმე-მძიმედ სიარული ბრგე, მკერდგანიერი ადამიანისა
- ბარსელი
მორის სიგრძივი ჩამონათალით შემოღობილი, ზღუდერი; ასეთივე მასალით ნაგები
- ბარსელონა
ძველი, სამორე ტყე;
- ბარსილი
ცემით გაბრტყელებული, დაბეგვილი;
- ბარსოფუ
ბელტიგლეჯია; მზის ჩამონასხლეტი; სხვა ვერსიით: ქიანაშ მაბარსალი,მატატარალი მთისა და ბარის გამსწორებელი; წარმართული პანთეონის პერსონაჟი,აიგივებენ მირსასთანაც; დევ…
- ბარსუა
მორისორად გახლეჩა საშენ მასალად; ცემით გაბრტყელება; გასწორება(დაჭეჭყილი თუნუქისა)