ბ (p. 1/8)
- ბაბაგეbabage 🔊
მამა გენაცვალოს! (მამის მიმართვა შვილისადმი)
- ბაბადიაbabadia 🔊
მამიდა
- ბაბადიდიbabadidi 🔊
დიდმამა, მამამთავარი
- ბაბადიშიbabadishi 🔊
მამიდაშვილი
- ბაბათიbabati 🔊
მამის სახლი, მამის ოჯახი; მამული (საზოგ.)
- ბაბაიაbabaia 🔊
მამა (კნ.)
- ბაბასქუაbabaskua 🔊
მამა, შვილო! (მამის, უფროსის
- ბაბასქუალობაbabaskualoba 🔊
მამაშვილობა
- ბაბასქუალობითbabaskualobit
მამაშვილობას! (საფიცარი სიტყვა)
- ბაბასქუალუროbabaskualuro 🔊
მამაშვილურად
- ბაბატიაbabatia
მამუკი (მიმართვა გაზრდილისა გამზრდელისადმი)
- ბაბაღუაbabaghua
იხ. ბაბაღუზა
- ბაბაღუზაbabaghuza
ბუ; მოღუშული, გაფუყულიბაბაშ თი იხ. ბაბათიბაბაშია მამისა, მამაილაბაბა, შური! მამა, სულო! შორისდ. მოფერებისა ბაბაჩია იხ. ბაბაიაბაბია მამიკოს შვილი; ალერსობითი მიმ…
- ბადალაbadala 🔊
ბავშვურად აუჩქარებელი, ზოზინა
- ბადიდიbadidi 🔊
მოხუცი (კაცი)
- ბადიდობაbadidoba 🔊
იხ. ბადიდალა
- ბადიდჭკიდიbadidchkidi
რიტუალური მჭადი, ცხვებოდა ტიანობა ღამეს და თევდორობას,ჰქონდა კაცის ფორმა ან იყო დიდი და ოთხკუთხა. ტიანობის მლოცველი კერიასთანაბრუნებდა ბადიდჭკიდს და ისე ილოცებო…
- ბადიმიbadimi
ბარძიმი; ბადინი, ქვევრის სარქველი, გათლილი ხის ბუდე, რომელშიც ჩამჯდარია ქვემო ქვა წისქვილისა
- ბადიშიbadishi
ვაჟიშვილის შვილი
- ბადულიbaduli 🔊
ბავშვური აუჩქარებლობა, ზოზინი; ბალღი, რომელიც თავისთვისერთობა
- ბადუროbaduro 🔊
ბადისებურად
- ბაზალაbazala 🔊
ზონზროხა
- ბაზალიbazali
გორვა, თახთახი მსუქნისა
- ბაზაფიbazapi
ზონზროხა კაცის სვლა; სროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან; ზათქითცემა
- ბაზიარიbaziari 🔊
ბაზიერი
- ბაზილიbazili
მიბაძვით ქმნილი; მაგრად ნაცემი, მძლავრად, ზათქით გატყორცნილი
- ბაზირიbaziri
მსხვილი, მსხვილად მოყვანილი
- ბაზლებიაbazlebia
მსხვილმარცვლიანი ლობიოს ჯიში; მოწეული, შემოსული ლობიო(ჭყვერტლებიას პარკილობიოს ანტონიმი)
- ბაზოbazo
კარის გულფიცრის ჩარჩო
- ბაზუაbazua
ბაძვა; მაგრად ცემა, დახეთქება რისამე; გასროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან; დიდი სასულე საკრავის ხმიანობა; მსხვილად მოყვანა
- ბათა (ბოთვერა, ბათურაbata (botvera, batura 🔊
ბუთხუზა
- ბათაკალათიbatakalati
დიდი გოდორი
- ბათაკალათიაbatakalatia
ჩაგოდრებული სქელუა
- ბათაკილაbatakila
ბუთხუზა
- ბათარაbatara
მათარა, ხის ან ტყავის საწყლე ჭურჭელი; ხის ქერქისგან მოწნული წაგრძელებული და ოდნავ გაბრტყელებული კალათი, გოდორი
- ბათარიაbataria
წაგრძელებული ბორცვი მცირე დიამეტრისა; პატარა თევზსაჭერი მოწყობილობა - ერთგვარი ქუფე, ოღონდ მასზე გრძელი
- ბათაყვაbataqva
შუბლგადმოსიებული სქელუა
- ბათვალაbatvala
თიმთიმა, ბუნჩულა
- ბათვალიbatvali
თიმთიმი, თახთახი: რბილი ტერფების წყალობით უხმაურო სიარულიჩასუქებულისა
- ბათმანიbatmani
ბათმანი, ძველი მარცვლეულის ან ფქვილის საწყაო ერთეული, უდრიდა დაახლოებით ნახევარ ფუთს
- ბათქაbatka
ფართო სახისა, საყვარლად მსუქანი, ტანსრული
- ბათქაფაbatkapa
ბათქით, ზათქით გადაგდება დიდი საგნისა
- ბათქაფიbatkapi
ბათქით, ზათქით ცემა (დოლზე), სროლა მსხვილ კალიბრის იარაღიდან;
- ბათქიbatki
ფეთქვა (გულისა); ზათქი (თოფისა)
- ბათქინიbatkini
ხეთქება, დგაფუნი (წყალში); გდება (დიდისა); ძგერა, ფეთქვა (გულისა)
- ბათქუაbatkua
მაგრად ცემა, ბეთქვა
- ბაიაbaia
ბაია ყვავილი, ბზობა
- ბაია ჟაშხაbaia zhashkha
ბზობის კვირა
- ბაიაშ მოლიაbaiash molia
ბაიის მოლევის დრო, ადრიანი გაზაფხულის გადასვლა
- ბაიაშფერიbaiashperi
ბაიისფერი, ყვითელი
- ბაიობაbaioba
წარმართულ ხანაში მინდვრის ყვავილთა დედოფლის დღეობა,ქრისტიანულში - ბზობა. ამ დღეს გოგო-ბიჭები მინდვრად ბაიასა და გვირილებს კრეფდნენ, გვირგვინებს იწნავდნენ, ჯარგვ…
- ბაიონიbaioni
ბზის ნარგაობა
- ბაკაbaka
ბაკა
- ბაკაკიbakaki
ფრინველია ერთგვარი, ხატულა
- ბაკარელიbakareli
გათოკილი, შეკრული, დაწყევლილი
- ბაკარიbakari
მაგარი, ძლიერი თოკი
- ბაკარიაbakaria
ძურწა, ბირკა; ხის კოჭი გემის შესაკრავად; თოკი; გასაკოჭი საშუალებასაზოგადოდ
- ბაკარუაbakarua
გათოკვა, შეკვრა; დაწყევლა
- ბაკვაbakva
მურკლი (ბამბისა, მატყლისა)
- ბაკვა-ბაკვაbakva-bakva
ნაგლეჯ-ნაგლეჯ შეთელილი, დამურკლული (მატყლი)
- ბაკიbaki
ბაკი
- ბაკილ შარაbakil shara
დატკეპნილი გზა
- ბაკილიbakili
დაბეკნილი, ტკეპნილი; მაგრად ნაცემი, ნაბაგუნები
- ბაკილიშიbakilishi
ტკეპნილი გზა, გზატკეცილი
- ბაკისქურიbakiskuri
დამშრალი ღელე, გამაგრებული ნაღვარევი
- ბაკიჩაbakicha
პირფერი
- ბაკიჩიbakichi
პირფერობა
- ბაკუაbakua
ბეკნა; ბაგუნი
- ბაკურიbakuri
ჩაფსკვნილი, ჩაბუსკნული
- ბაკურიაbakuria
იხ. ბაკური
- ბაკურუაbakurua
ცემა ქვეშმოგდებით, მუშტებით ბაგუნი
- ბალაგარიbalagari
ბალანგარი; ამომბაგველი; უპატრონო, ოხერი; სათივე; ძირფესვიანად მოთხრილ ხეთა გროვა, ხერგილი; მოუსვენარი (გადატ.)
- ბალაგარქარიbalagarkari
ქარაშოტი, ამომბაგველი ქარი
- ბალაგერიbalageri
ამობაგული; ძირფესვიანად მოთხრილი; მოოხრებული, წყეული
- ბალაგუაbalagua
ბაგვა, ძირფესვიანად მოთხრა; მოოხრება; სასტიკი წყევლა
- ბალავერიbalaveri
ბალავარი
- ბალანტარიbalantari
ბარდი, ბალამწარე
- ბალაფიbalapi
სპილოსებრი სვლა
- ბალაღიაbalaghia
ხბოს ტყავის საქალამნე
- ბალიალიbaliali
ქვიანი, მცხუნვარე ადგილი
- ბალიშიbalishi
ბალიში
- ბალიშიშ პიჯიbalishish piji
ბალიშისპირი
- ბალიშუაbalishua
დამუშტვა (ბალიშს რომ აფუებენ)
- ბალუMლოდიbaluMlodi
მძიმედ გდებული: ძნელად დასაძრავი რამ;
- ბალუაbalua
ლოდივით გდება დიდი და მძიმე საგნისა
- ბალუხიbalukhi
ლოდივით გდებული, ვეება რამ; უღირალი, უხეირო საქმიანობა,
- ბალუხუაbalukhua
უღირალი, უხეირო საქმიანობა უთავბოლოდ მიყრა რისამე ერთმანეთზე(დობალუხუ ულაზათოდ გააკეთა, უთავბოლოდ მიაყარა ერთმანეთს, მიაფუჩეჩასავით)
- ბამბაbamba
(ბამბა)
- ბამბაზიაbambazia
ბამბაზია
- ბამბაიაbambaia
უხარისხო ბამბა, ბამბის ქსოვილი
- ბამბაწიაbambatsia
ბამბის კოლოფი, პოპოქი
- ბამბეbambe
ბამბა
- ბამბესხულიbambeskhuli
ბამბამსხალი (მსხლის ჯიში)
- ბამბეუშქურიbambeushkuri
ბამბავაშლი (ვაშლის ჯიში)
- ბამბეშ კარეbambesh kare
ქსოვილის კარავი
- ბამბეშ მუჸიაbambesh muʼia
ბამბამაყვალა
- ბამბეშ ოდიარეbambesh odiare
ბამბაბალახა
- ბამბეშ რაჸუაbambesh raʼua
ბამბის პენტვა
- ბამბეშ უშქურიbambesh ushkuri
ბამბის ნაყოფი, პოპოქი
- ბამბეშ ძაფიbambesh dzapi
ბამბის ნართი
- ბამბეშ ჯერღვიbambesh jerghvi
ბამბაძარღვა (მცენ.)
- ბამბიამიbambiami
დაბამბული, სათბურა
- ბამბუაbambua
დაბამბვა
- ბამბუკიbambuki
ბამბუკი
- ბანარიაbanaria
ბანანის ხე
- ბანდალაbandala
მობარბაცე, მოტორტმანე, ბოდიალა; მცოხნელი პირუტყვის,უპირატესად, მსხვილფეხა რქოსნებისა და ცხენების დაავადება, აჩენს შხამიანი სოკო,რომელიც მცენარე ლაკარტიაზე ცხოვრ…
- ბანდალიbandali
ბარბაცი, ტორტმანი, უილაჯო, უღონო სიარული; ბოდიალი; ბჟუტური
- ბანდიbandi
ბლონდი, ბონდი, წვრილი თასმა ან თოკი, რომელსაც სახლართად იყენებენ
- ბანდილიbandili
ბლონდი, შორიშორ ნაქსელი, დაბლანდული; ბანდული (ერთგვარი ძირგაბანდული ტყავის ფეხსაცმელი თოვლსა და ყინვაში სასიარულოდ)
- ბანდუაbandua
ბლანდვა, შორიშორ ქსელვა
- ბანდურიbanduri
იხ. ბადური
- ბანდღიbandghi
გოგრისებრთა თესლოვანი გული, ხლართი, ქსელი, აპკი; ფერფლა (მცენ.);მზის წნული (ადამიანისა)
- ბანეbane
ბანი; მოსწორებული ადგილი
- ბანიbani
ბანი
- ბანჩალაbanchala
თვინიერი, უწყინარი, არცხარი
- ბანჩალიbanchali
სქელუას მშვიდი სიარული; უწყინარი ბაასი
- ბანჩურიაbanchuria
უწყინარი, თვინიერი; ბომბორა (ძაღლი)
- ბანძიbandzi
ფლასი; აბურდული, აწეწილი, უწესრიგო (იგივეა, რაც ბრანძი)
- ბანძუაbandzua
აბურდვა, აწეწვა, არევ-დარევა
- ბანძღაფიbandzghapi
შარის მოდება, წვალება, ხლართებში მოქცევის მცდელობა, მოსვენების არმიცემა (მიბანძღუანს მაწვალებს, არ მასვენებს, ვამბანძღუა ნუ მაწვალებ)
- ბანძღიbandzghi
შფოთი, შარი, აყალ-მაყალი, დავიდარაბა
- ბანძღიანიbandzghiani
შარიანი, შფოთისთავი
- ბანძღილიbandzghili
ჩახლართული
- ბანძღინიbandzghini
შარი, ალიაქოთი
- ბანძღუაbandzghua
აბურდვა, ხლართვა, არევ-დარევა
- ბანჭაფიbanchapi
ბეთქვა, სროლა მსხვილი კალიბრის იარაღიდან (ბაზაფისა და ბათქაფისაგან განსხვავდება სიმჭახისკენ მიდრეკილი, უფრო მაღალი რეგისტრით);ხმაურით ცემა
- ბანჭილიbanchili
მობეთქილი, ხმაურით ნაცემი, გასროლილი, გახეთქილი
- ბანჭუაbanchua
მობეთქვა, ბეთქვა; ბუთქვა; ხმაურით ცემა
- ბანჯარიაbanjaria
შალაფა (ერთგვარი სარეველა)
- ბანჯიbanji
იხ. ბანდღი
- ბანჯილიbanjili
იხ. ბანდილი
- ბანჯღარიაbanjgharia
გაფარჩხული, ბორჯღალა
- ბაჟაbazha
ნიგვზის საწებელი, ბაჟე (გამოხდილი ნიგვზის მოუხარშავი წვენი,შეკაზმული ხმელი სუნელით, ძმრითა და პილპილით. ასხამენ შემწვარ ქათამს, თევზს)
- ბაჟა-წვენიbazha-tsveni
იხ. ბაჟა
- ბაჟინაbazhina
მზიანი (იხ. ბჟინა)
- ბაჟუაbazhua
ბაჟის დაკისრება
- ბარაbara
სამზეო, მზიანი, გაშლილი ადგილი, სანიავო; ეზოს მიმდებარე სასიცოცხლოსივრცე, გასაქანი, მიდამო: ბერვა, ქროლვა; წევა (ღუმელისა)
- ბარამიbarami
ვრცელი, გასადევარიანი, გასაქანიანი ადგილი; ვრცელშემოგარენიანისაცხოვრისი
- ბარამიაbaramia
მცენარეა ერთგვარი
- ბარანჭაbarancha
მზემისაწვდომი, ვრცელი, უკედლებო გაშლილი სადგომი, სადაც ქარი დანავარდობს; დიდი სახლი, დიდი ოთახი (საზოგ.)
- ბარასbaras
სიახლოვეს, მიმდებარე ტერიტორიაზე (ჩქიმ
- ბარაციციbaratsitsi
მზიანი, მშრალი გარეშემო სახლისა (ონწარეს წყლიანის ანტონიმი);ვიწრო, კლდოვანი გარეშემო სახლისა
- ბარბაbarba 🔊
ბალბა; მსხლის ჯიშიცაა ერთგვარი
- ბარბალიbarbali
ბორბალი, კოჭა, დისკო, ცის სფერო, მზის სიმბოლო; ციბრუტი;ბზრიალას ფორმის ბორბალი მეთუნეობაში; ჩაზნექილი დისკო სვეტის თავებზე; ბრუნვა-ტრიალი (იბარბალ ბრუნავს, ტრია…
- ბარბალობაbarbaloba
წმ. ბარბალეს სახელობის დღესასწაული, აღინიშნებოდა
- ბარბანჩაbarbancha
გიზგიზა, მგზნებარე; შეზარხოშებული (გადატ.)
- ბარბანჩიbarbanchi
გიზგიზი, გზნება; მგზნებარე ლაპარაკი
- ბარბანჩიაbarbanchia
კოცონი; მგზნებარე, ცეცხლოვანი (
- ბარბატელიbarbateli
დახვეული, დაგორგლილი რამ, გაბუსხული (ნიჩვგილა
- ბარბატუაbarbatua
დახვევა, დაგორგვლა; გაბუსხვა
- ბარბაშbarbash
ვარდი ბალბიფოთოლა
- ბარბაციbarbatsi
კანის აბებრება, წითელი ქარი (სენი)
- ბარბაცუაbarbatsua
აბებრება კანისა, (ბარბატუა დო ციცინაფა გამოშრობა და შესიება)
- ბარგაbarga
ბარგი; საქონლის დროებითი საბანაკო ადგილი, დაბარგების ადგილისამწყემსურის გზაზე; მებეგარე გლეხის ერთგვარი ვალდებულება ძველ სამეგრელოში -მებატონის თანხლება ბარგის…
- ბარგამიbargami
ბარგიანი, სამოსლიანი, ჩაცმული
- ბარგანჯიbarganji
ბრიალი, გზნება (ცეცხლისა); მებარგული, მებეგარე გლეხი, რომელსაც რვალებოდა მებატონის თანხლება ბარგის სატარებლად
- ბარგანჯიაbarganjia
ბრიალა, ცეცხლოვანი, გიზგიზა
- ბარგაშიbargashi
საველე ბანაკისთვის განკუთვნილი; იტყვიან ხის გობზეც ბარქაშზეც
- ბარგიbargi
ბარგი
- ბარგილიbargili
გამარგლული
- ბარგიშ მუკოქუნაbargish mukokuna
შემოსვა, ჩაცმა; რიტუალური შემოსვა მიცვალებულისა.ასრულებდნენ გარდაცვლილის ოჯახის საახლობლოდან, უპირატესად, მეზობელთაგან შერჩეული გამოცდილი ადამიანები (
- ბარგუაbargua
მარგვლა, პირველი თოხნა სიმინდის მიერ ხუთი ყურის გამოსხმის შემდეგ,ნათესის გამოხშირვა, სარეველისაგან გასუფთავება
- ბარდაbarda
მოსულელო, უბირი
- ბარდალაbardala
იხ. ბარდა
- ბარდალიbardali
ბოდიალი
- ბარდამიbardami
ბარდნალა
- ბარდანიbardani
დიდი ტომარა
- ბარდვიbardvi
ბარდი, ბარდნარი (იგივეა, რაც ბართვი)
- ბარდიbardi
იხ. ბარდვი
- ბარდილიbardili
ეკალ-ბარდიანი, დაბარდული
- ბარდონაbardona
ბარდნალა, ბუჩქნარი
- ბარდონდიხაbardondikha
ბუჩქნარი ადგილი
- ბარდუაbardua
გადაბარდვა
- ბარდულიbarduli
ბარდნალა
- ბარდღაbardgha
ფართხუნა, ფეთხუმი, ჩანჩალა; უმწეო, ძვალგაუმაგრებელი (ბალღი)
- ბარდღალაbardghala
ფართხუნა, ძვალგაუმაგრებელი (იხ. ბარდღა); მრავალფეხა გრძელიჭუა, ბანჯგვლიანი ობობა
- ბარდღალიbardghali
ფართხუნი, ჩანჩალი, უილაჯო სიარული, უმწეო ბალღის გულუბრყვილო საუბარი
- ბარდღინიbardghini
უმწეო წოლა, ჯდომა ძვალგაუმაგრებელი, დაღლილი ბალღისა
- ბარზალეbarzale
ბოძალი
- ბარზემიbarzemi
ბარძიმი
- ბართაbarta
ბალთა
- ბართვიbartvi
ბუჩქი, ბარდი
- ბარიbari
ბარი
- ბარილიbarili
დაბარული; გაბერილი
- ბარიშ პიჯიbarish piji
ბარის პირი, ერთი ჩამონათალი, ბელტი მიწისა,
- ბარიშიაbarishia
ბელტიყლაპია
- ბარკაbarka
ბარკა
- ბარკალაbarkala
ბრკმული, მერყევი; აწოწილი, მაღალ კანჭებზე მოქანავე
- ბარკალიbarkali
ბრკმა, რყევა
- ბარობაbaroba
მზის დღესასწაული (იხ. ბარბალობა)
- ბარპიჯიbarpiji
ვაკე, პირმზითი
- ბარსაbarsa
ვეება, ბრტყელი; დამორილი ხის სიგრძივი ჩამონაპობი, ცალ მხარეს დაუმუშავებელი ფიცარი; ბრტყელი მასრა შულოს დასახვევად, საქსოვი მოწყობილობისნაწილი;
- ბარსაგიbarsagi
იგივეა, რაც ფარსაგი
- ბარსალაbarsala
მკერდგანიერი, ზორბა, ბრგე
- ბარსაფიbarsapi
მძიმე-მძიმედ სიარული ბრგე, მკერდგანიერი ადამიანისა
- ბარსელიbarseli
მორის სიგრძივი ჩამონათალით შემოღობილი, ზღუდერი; ასეთივე მასალით ნაგები
- ბარსელონაbarselona
ძველი, სამორე ტყე;
- ბარსილიbarsili
ცემით გაბრტყელებული, დაბეგვილი;
- ბარსოფუbarsopu
ბელტიგლეჯია; მზის ჩამონასხლეტი; სხვა ვერსიით: ქიანაშ მაბარსალი,მატატარალი მთისა და ბარის გამსწორებელი; წარმართული პანთეონის პერსონაჟი,აიგივებენ მირსასთანაც; დევ…
- ბარსუაbarsua
მორისორად გახლეჩა საშენ მასალად; ცემით გაბრტყელება; გასწორება(დაჭეჭყილი თუნუქისა)