ჸ (p. 1/3)

• ჸაʼa

  ტოტი, განშტოება (ხისა, მდინარისა); ქანდარა; შორისდ. გაკვირვებისა

• ჸაერღვაფილიʼaerghvapili

  ტოტებგაშლილი, ტანაყრილი ხე

• ჸავავა დო შავავაʼavava do shavava

  შორისდ. მწუხარებისა

• ჸავავაიʼavavai

  შორისდ. დანანებისა

• ჸავაიʼavai

  შორისდ. დანანებისა

• ჸაიʼai

  შორისდ. დანანებისა

• ჸაი ჸაიʼai ʼai

  თხებს შეუძახებენ

• ჸალაʼala

  ცოფიანი; ავი

• ჸალაიბონიʼalaiboni

  უღელტეხილი

• ჸალამიʼalami

  ყელიანი; ტოტებიანი

• ჸალან კოჩიʼalan kochi

  ვეება, ალანი კაცი

• ჸალანგერიʼalangeri

  ცოფიანი მგელი, გადარეული (გადატ.)

• ჸალანიʼalani

  ვეება

• ჸალაშ მასქილიდაფარიʼalash maskilidapari

  ცოფიანის მკურნალი, დამშოშმინებელი, გიჟის დამბმელი(იხ. ხანგაშ დოკირუა)

• ჸალებაʼaleba

  ცოფის ყრა, გაავება (იჸალებუ გაავებულია, ცოფს ყრის)

• ჸალებურიʼaleburi

  ცოფიანი, დაცოფილი

• ჸალერიʼaleri

  განტოტვილი, დატოტვილი, ტოტებაყრილი; ყალყზე შემდგარი,აყალყებული

• ჸალვენიʼalveni

  ყალიონი

• ჸალიʼali

  ყელი (მდინარისა, ქედისა, რკინიგზისა), უღელტეხილი, გადასასვლელიქედზე; ყელ-კისერი ცოცხალი არსებისა (ოჸალეში საყელო) ყელე, გამონაყელი

• ჸალირიʼaliri

  გასხლული; გამომწვარი, გამოყელილი (ნაკეცები ბალღისა)

• ჸალიფერიʼaliperi

  გაყვლეფილი

• ჸალიფუაʼalipua

  ყვლეფა

• ჸალიშ ბონიʼalish boni

  უღელტეხილი

• ჸალიჩაʼalicha

  ნასთიანი; შავი თხა, რომელსაც ყელზე ზოლად გასდევს თეთრი ნასთი;ალუჩაზეც იტყვიან

• ჸალუაʼalua

  სხვლა; განტოტება; დატოტვა (ზისხირიშ

• ჸანჩიʼanchi

  ყანჩა

• ჸანჭალაʼanchala

  ყაჭობის დრო

• ჸანჭიʼanchi

  ყაჭი, აბრეშუმის ჭია, აბრეშუმის პარკი, აბრეშუმი

• ჸანჭიშ თასიʼanchish tasi

  ყანჭის მური

• ჸანჭიშ ძაფიʼanchish dzapi

  აბრეშუმის ძაფი

• ჸანჭიშ ჭიაʼanchish chia

  აბრეშმის ჭია

• ჸანჭიშ ხვამაʼanchish khvama

  ყაჭის ლოცვა (წმინდა გიორგის არ უყვარს აბრეშუმის ჭია. ყაჭის დასმის წინ ილორში ილოცებდნენ მიტევებისთვის და აბრეშუმის ძაფის კონას შესწირავდნენ მის ხატს)

• ჸანჭობაʼanchoba

  იხ. ყანჭალა

• ჸაპუხაʼapukha

  რტოდაგრეხილი (ვაზის ტაბუირებული სახელი)

• ჸარაʼara

  გრძელი, ყარყარა

• ჸარაიაʼaraia

  გზაგასაყარი

• ჸას ამადვალაʼas amadvala

  ტოტზე გადება მამაკაცის ცხედრისა. ფრინველთა მიერ ხორცის შემოკორტნის შემდეგ დარჩენილ ძვლებს მიწას მიაბარებდნენ. ქალს ეს პატივი არ ერგებოდა, რადგან ითვლებოდა, რომ…

• ჸატიხეʼatikhe

  ადვილად მეტეხი, ტოტებშემხმარი ხე, ფიჩხი

• ჸაშ ბუმაʼash buma

  განშტოება

• ჸაშ დუდიʼash dudi

  განშტოების ადგილი, დედამდინარისგან გამოყოფილი ნაკადის სათავე;ნუჟრი ხის განტოტების ადგილებში

• ჸაშ ერღვაფაʼash erghvapa

  დავარჯება, ტოტების გაშლა, აყრა

• ჸაშ ლებიაʼash lebia

  მაღლარი ლობიო

• ჸაშ ობუმუʼash obumu

  მდინარის კალაპოტი, მდინარის ნაგზაური; მდინარის ტოტის გადასაგდები კალაპოტი, განშტოების ადგილი

• ჸაშილიʼashili

  გადაწვენილი, დაკალმებული შტო;

• ჸაშუაʼashua

  შტოს გადაწვენა, დაკალმება;

• ჸაჭიფეʼachipe

  წვრილტოტება

• ჸეʼe

  არა; ეჰ! შორისდ. დანანებისა

• ჸე-ჰე-ჰეʼe-he-he

  შორისდ. დანანებისა

• ჸებურიʼeburi

  იხ. ყებური

• ჸეეჰʼeeh

  შორისდ. დანანებისა

• ჸევეʼeve

  დაკარგული, გზააბნეული; იტყვიან მასზეც, ვინც ღობე-ყორეს ედება (

• ჸეთიʼeti

  ის

• ჸეთინაʼetina

  ის

• ჸეიʼei

  ეი! შორისდ.

• ჸელენაʼelena

  ბღავია, ყროყინა

• ჸელენიʼeleni

  ბღავილი, ყროყინი

• ჸელიʼeli

  განტოტვილი (ხე); ტოტი მდინარისა, ნაკადული (ჸელ ზისხირი ნაკადადმომსკდარი სისხლი)

• ჸელუაʼelua

  ნაკადად მოსკდომა; ნაკადებად გადინება წყლისა მდინარის კალაპოტიდან

• ჸენდიხაʼendikha

  განაპირა ადგილი

• ჸენიʼeni

  განყენებული, განაპირა

• ჸენუაʼenua

  განყენება, განცალკევება, განაპირება; განაპირას დაყენება

• ჸენჯალაʼenjala

  განყენებულობა; განცალკევებულობა; განაპირას, განზე დგომა;ქვეგამხედვარობა, განდგომა

• ჸენჯიხაʼenjikha

  განაპირა ციხე

• ჸერიʼeri

  კერატი

• ჸერშიʼershi

  კერატი

• ჸერშილიʼershili

  დაკერშილი

• ჸერშუაʼershua

  კერშვა

• ჸვაʼva

  შუბლი, შუბლის ძვალი; შუბლი ბუხრისა; ყუა (ნაჯახისა, თოხისა); ფასადი(სახლისა); ძვლით შვილი (იხ. ჸვილი, ძვალი)

• ჸვაბალაʼvabala

  ხეპრე, ჩლუნგი

• ჸვაბალიʼvabali

  როყიო ლაპარაკი

• ჸვაბირიʼvabiri

  დაჩლუნგებული სახნისით, ცუდად ნახნავი; ოღროჩოღრო, არათანაბარი ნაბარავი; უშნოდ შეკრეჭილი

• ჸვაბრაʼvabra

  სქელშუბლიანი, ჩლუნგი

• ჸვაბუაʼvabua

  ცუდად, ოღროჩღრო ხვნა და ბარვა; უგვანი ჭამა ყბების ქნევით

• ჸვაბურიაʼvaburia

  იხ. ყვაბრა

• ჸვაბუშიაʼvabushia

  მუცელღმერთა; გამაძღარი სახისა

• ჸვაგონწყუმილიʼvagontsqumili

  შუბლგახსნილი

• ჸვაგორჩხილიʼvagorchkhili

  შუბლგარეცხილი

• ჸვაგოსოფილიʼvagosopili

  შუბლჩალეწილი, შუბლგაგლეჯილი

• ჸვაგოტახილიʼvagotakhili

  შუბლგატეხილი, ურცხვი, სირცხვილიანი

• ჸვაგოხარცქილიʼvagokhartskili

  შუბლგატეხილი, შუბლის ძარღვგამწყდარი

• ჸვაიჭარაʼvaichara

  ბედისწერა; ბედისწერის ნიშანი შუბლზე (უჸვაიჭარე უიღბლო)

• ჸვაიჭარუʼvaicharu

  წერამწერელი, შუბლზე ბედის მწერალი

• ჸვაკიაპამიʼvakiapami

  ნიშა, თეთრშუბლა

• ჸვაკინოკირილიʼvakinokirili

  შუბლწაკრული; უახლოეს ადამიანზე მგლოვიარე(ჸვაკინოკირილო გარა შუბლწაკრულად გლოვა)

• ჸვალ დო ღუმუʼval do ghumu

  ყველი და ღომი (ყველ-პურის მეგრული ანალოგია)

• ჸვალამიʼvalami

  ყველიანი

• ჸვალამკვარიʼvalamkvari

  ყველიანი კვერი

• ჸვალგექიმინელიʼvalgekimineli

  გადაზელილი ყველი, სულუგუნი

• ჸვალგინოზელიʼvalginozeli

  გადაზელილი ყველი, სულუგუნი

• ჸვალგოკვათილჯგუაʼvalgokvatiljgua

  გაჭრილი ყველის ნახევრებივით მსგავსი

• ჸვალერიʼvaleri

  შედედებული, შეკვეთილი; სისხლისმიერი, ახლობელი, ერთი დვრიტისა(ჯიმა

• ჸვალიʼvali

  ყველი, დაკვეთილი, აჭრილი რძე

• ჸვალირიʼvaliri

  დაკვეთილი, აჭრილი რძე

• ჸვალიშ ბეჭილიაʼvalish bechilia

  დაწნული სულუგუნი; გადაზელილი ყველის ფიგურები(კეთდებოდა რიტუალური დანიშნულებით - საწირისათვის, სალოცავი ხონჩისთვის დაბავშვებისათვის)

• ჸვალიშ გებჟალაფაʼvalish gebzhalapa

  ჭყინტი ყველის გადაზელა რძეში (ჩადება თავისივე წვენში,ნადუღში ან მაწონში) და შენელება პიტნითა და სხვა სანელებლებით

• ჸვალიშ გექიმინუაʼvalish gekiminua

  ყველის გადაზელა სულუგუნად, ფორმის მიცემა

• ჸვალიშ გინოზალაʼvalish ginozala

  ყველის გადაზელვა სულუგუნად

• ჸვალიშ გუდაʼvalish guda

  ყველის გუდა

• ჸვალიშ დიდაʼvalish dida

  ყველის დედა, კვეთი

• ჸვალიშ ეშაღალაʼvalish eshaghala

  ყველის ამოღება, დამზადება დაკვეთილი რძიდან

• ჸვალიშ კიროკიაʼvalish kirokia

  ყველის ბლითი, ყველის წნული, უპირატესად რგოლის ფორმისა

• ჸვალიშ რჩინაʼvalish rchina

  ყველის გადაბერება, გადამწიფება (გარკვეული დროის შემდეგ ჭყინტი ყველი მჟავდება, უჩნდება ფორები, კარგავს ელასტიურობას და არ ან უხარისხოდ გადაიზილება სულუგუნად). იხ…

• ჸვალიშ ჩვიჩვინაფაʼvalish chvichvinapa

  ჭყინტი ყველის დაწრეტა შრატისგან, საამისოდ ახლადამოღებულ, შრატით გაჯერებულ ყველს დებენ ოჩვეჩვეზე საგანგებოდ დაწნულ საშრობ ლასტზე

• ჸვალიშ ხომაფაʼvalish khomapa

  ყველის გახმობა მზეზე ან კვამლზე ზამთრისთვის შესანახად

• ჸვალმინთაʼvalminta

  პიტნა, ყველის პიტნა

• ჸვალმინთამიʼvalmintami

  პიტნით გადაზელილი ყველი (იხ. გებჟალია), პიტნით შენელებული დაფშვნილი ჭყინტი ყველი

• ჸვალმიშადვალირიʼvalmishadvaliri

  ყველჩართული, ყველიანი; იტყვიან დიდი ზომის ჭვილ კვარზე ხაჭაპურზე

• ჸვალუაʼvalua

  შედედება, შეკვეთა, ერთმანეთში აჭრა; ერთი დვრიტისა, ნათესაობის ხარისხი (გული მათი შეიყო, აიჭრაო, რომ იტყვიან)

• ჸვალჯგუაʼvaljgua

  ყველივით თეთრი და ნორჩი

• ჸვანაʼvana

  ყანა, მიწა

• ჸვანაკაკაʼvanakaka

  შუბლის ცენტრი

• ჸვანალუაʼvanalua

  ყანის აღება, ალოობა

• ჸვანაულირიʼvanauliri

  ბალახმორეული, ხელიდან წასული ყანა

• ჸვანაშ ხვამაʼvanash khvama

  ყანის ლოცვა. უფრო ღომის ყანისთვის აღავლენდნენ, რადგან უპირატესობას ანიჭებდნენ არატრადიციულ სიმინდთან შედარებით. ამ ლოცვას სხვაგვარად ივანობაშ ხვამას ივნისის ლოც…

• ჸვანაშე გიშულაʼvanashe gishula

  მოსავლის აღება, ყანის სამუშაოების დასრულება(სიტყვასიტყვით: ყანიდან გამოსვლა)

• ჸვანაშე გიშულა ბორჯიʼvanashe gishula borji

  გვიანი შემოდგომა

• ჸვანაშე გიშულაშ უკულიʼvanashe gishulash ukuli

  მოსავლის აღების შემდგომი ჟამი, ზამთრისპირი

• ჸვანაშიʼvanashi

  ყანის მოსავალი; ყანობილი, ყანისა; მცენარეცაა ერთგვარი

• ჸვანგალაʼvangala

  უაზრო, მოუქნელი, ჩლუნგი, ე.წ. ყბორია

• ჸვანგალიʼvangali

  უაზრო ლაპარაკი, უნიათო სიარული

• ჸვანგუაʼvangua

  ყბორვა, უმადოQჭამა, ღმურძვლა

• ჸვანდგინიʼvandgini

  ყვედრება, გადაკრული საყვედური

• ჸვანთიʼvanti

  თვლემა, რული; წყლის რხევის ხმა (იხ. ქვანთი, ყვანტი); მგზავრისწათვლემის, შესვენების ადგილი.

• ჸვანთიაʼvantia

  უღონო, თავჩაქინდრული, თავკანტურა; რულმორეული

• ჸვანთინიʼvantini

  წყლის რხევა; თვლემა, ყვინთვა რულმორეულისა

• ჸვანთიშ მიოხვამუʼvantish miokhvamu

  მგზავრის სალოცავი ხე, შესასვენებელი, ღამის გასათევი ადგილი გზაზე, ხის ძირას. დაძინებამდე ფუღუროში კენჭს ჩააგდებდნენ და ხის სულს მშვიდობის ღამეს, შინ მშვიდობით დ…

• ჸვანჩიʼvanchi

  ყოჩი; ყანყრატოგამობერილი

• ჸვანჩინიʼvanchini

  ყოჩობა

• ჸვანჯამʼvanjam

  გერი მამალი მგელი, მაგარი, ძლიერი კაცი (გადატ.)

• ჸვანჯამიʼvanjami

  მამრი, მამალი (მამრობითობის აღმნიშვნელი სიტყვა)

• ჸვანჯუაʼvanjua

  ჩამოგრძელება (იჸვანჯუ ჩამოგრძელება იცის - იტყვიან წელვადი სამოსისკალთაზე)

• ჸვარაბიაʼvarabia

  სეფისკვერი, რიტუალური კვერი (საზოგ.), უპირატესად, ჯგერაგუნაზეშესახელებული წმინდა ფქვილისაგან გამომცხვარი რიტუალური კვერი

• ჸვარაბინაʼvarabina

  იხ. ჸვარაბია

• ჸვარვალიʼvarvali

  კურკური, მამლის ხმიანობა

• ჸვარვალუაʼvarvalua

  კურკური (ჸვარვალანს კურკურებს)

• ჸვარშაʼvarsha

  მუცელღმერთა, კვარიყლაპია; კვარისსახა, შუბლბრტყელი

• ჸვარშუაʼvarshua

  უშნოდ, უზომოდ, უარშიოდ ჭამა

• ჸვარჩეʼvarche

  ნიშა, ნიკორა, თეთრშუბლა

• ჸვასვირამიʼvasvirami

  ყუამილიანი (ცული)

• ჸვასინთუამიʼvasintuami

  შუბლნათელი

• ჸვატკვიჩალიʼvatkvichali

  შუბლფართო, შუბლგადატკეცილი

• ჸვაფიჩალიʼvapichali

  შუბლფართო, შუბლგადაშლილი

• ჸვაშ გოსოფუაʼvash gosopua

  შუბლის გატეხვა; სირცხვილის ჭამა (ჸვა გისოფ დო ქითხუ შუბლი გაიტეხა, სირცხვილზე თვალი დახუჭა და ითხოვა)

• ჸვაშ დოფორუაʼvash doporua

  შუბლის დაბურვა გლოვის ნიშნად

• ჸვაშ კინოკირუაʼvash kinokirua

  შუბლის წაკვრა (უახლოეს ადამიანზე გლოვის ნიშნად ქალებიცა და კაცებიც სამკუთხა თავსაფრით წაიკრავენ შუბლს ან თავ-შუბლს და წინ გაინასკვავენ),შუბლს წაიკრავდნენ ყანაში…

• ჸვაშ მაპაშქინაიაʼvash mapashkinaia

  ონტკოფა, სიტყვასიტყვით: შუბლზე მისატკაცუნებელი (ბავშვები ერთობიან ასე)

• ჸვაშ ოტოხაფალიʼvash otokhapali

  დასანანი, თავში საცემი

• ჸვაშ ტახუაʼvash takhua

  შუბლის გატეხვა, სირცხვილის ჭამა (გადატ.)

• ჸვაშ ფიცარიʼvash pitsari

  შუბლის ფიცარი

• ჸვაშა მიკოფორაფაʼvasha mikoporapa

  შუბლზე აფარება

• ჸვაშა მონჭაფაʼvasha monchapa

  შუბლში ხელის წაშენა, შუბლში ხელის წაშენით დატირება მიცვალებულისა; დიდი სინანული (გადატ.)

• ჸვაშა ტოხაფაʼvasha tokhapa

  შუბლში ხელის წაშენა, სინანული

• ჸვაშა ხეშ მონჭაფაʼvasha khesh monchapa

  თავში ხელის წაშენა, ნანვა, სინანული

• ჸვაშიაʼvashia

  დიდშუბლა

• ჸვაშფორიʼvashpori

  დიადემა; საშუბლე ცხენისა

• ჸვაშჭარაʼvashchara

  იხ. ჸვაჭარა

• ჸვაწკოწკერამიʼvatskotskerami

  შუბლშეკრული

• ჸვაჭარაʼvachara

  იხ. ჸვაიჭარა

• ჸვაჭიჭაʼvachicha

  ბაყაყი;

• ჸვაჭიჭეʼvachiche

  უშუბლო

• ჸვაჭიჭიʼvachichi

  ბაყაყის ბერვა-ყიყინი (გორდეფი იჸვაჭიჭუნა ბაყაყები ყიყინებენ, იბერ-იჭაჭებიან)

• ჸვაჭიჭინიʼvachichini

  იხ. ჸვაჭიჭი

• ჸვაჯაʼvaja

  ყვერა; ფუშიანი, ზაქიანი (როცა სათესლე ჯირკვლის ბუდეში ნაწლავიაჩასული)

• ჸვაჯალაʼvajala

  ბიჭუნას სალაღობო სახელი; უხეში, მამალი (ქალი)

• ჸვაჯალიʼvajali

  უხეში, მამრული ქცევა

• ჸვაჯამიʼvajami

  ყვერიანი; მძლავრი, მამრი

• ჸვაჯამი დო ჯუაʼvajami do jua

  ხვადი და ძუ; დედალ-მამალი ძაღლი

• ჸვაჯიშ კაკალიʼvajish kakali

  სათესლე ჯირკვლები

• ჸვაჯიშ ოხვამერიʼvajish okhvameri

  უკანასკნელი, ნაბოლარა ვაჟიშვილი (როგორც მემკვიდრეს,ოჯახში სხვაზე მეტი უფლება და პატივი ეკუთვნოდა, აქედან გამოთქმა:

• ჸვაჸვერეʼvaʼvere

  ყელჭირვება, ყბაყურა (იხ. ფიღვაია)

• ჸვაჸვიʼvaʼvi

  ყელის ნაწილი ყურის სიახლოვეს (იხ. ყვაყვი)

• ჸვებერიაʼveberia

  ბრტყელშუბლა; მუდო

• ჸვეთილ ზისხირიʼvetil ziskhiri

  შედედებული, დაკვეთილი სისხლი, ლეკერტი, სისხლის კოლტი (იხ. კვეთილ ზისხირი)

• ჸვეთილიʼvetili

  შედედებული, დაკვეთილი (იხ. კვეთილი)

• ჸველაʼvela

  შედედებული, დაკვეთილი; სისხლის კოლტი (

• ჸველამარწვენიʼvelamartsveni

  კარგად შედედებული, სქელი მაწონი

• ჸველაჯგუაʼvelajgua

  მკვრივი, შეკრული

• ჸველიერიʼvelieri

  ყველიერი

• ჸვენაʼvena

  ყოლა (ჸუნს ყავს)

• ჸვენგეʼvenge

  უნდილი

• ჸვენგერეʼvengere

  იხ. ჸვენგე

• ჸვენგერიაʼvengeria

  იხ. ჸვენგე

• ჸვენდგიʼvendgi

  საყვედური, სამადლი

• ჸვენდგინიʼvendgini

  ყვედრება, დამადლება

• ჸვენელიʼveneli

  ყოლილი, ნაყოლი

• ჸვერბენიʼverbeni

  ბენის სალოცავი, ყვერბეული

• ჸვერეʼvere

  ბრმა

• ჸვერე ინჭაʼvere incha

  ჭაური ანუ გვირაბი, რომელსაც ზედაპირზე მხოლოდ ერთიამოსასვლელი აქვს.

• ჸვერეშ ბედშაʼveresh bedsha

  ბრმად, ალალბედზე (სიტყვასიტყვით: ბრმის ბედზე)

• ჸვერეჭიʼverechi

  (ჸვერე ჭჷ) ბრმანაწლავი

• ჸვიაʼvia

  კნავილი, უღონო ყივილი

• ჸვიაფიʼviapi

  კნავილი (კატუ ჸვიანს კატა კნავის); უღონო ყივილი (ჸვიანს უღონოდ ყივის, კნავის)

• ჸვიახვალიʼviakhvali

  ყივანახველა

• ჸვიბალიʼvibali

  ყვრიმალგამოწეული; ნიჩაბივით სახის მქონე; ჩლუნგიგამომეტყველებისა

• ჸვიბიʼvibi

  ყვრიმალი

• ჸვილეʼvile

  ძვალი; მხრის ძვალი, წინამხარი; მკლავი

• ჸვილიʼvili

  იხ. ჸვილე

• ჸვილირეფიʼvilirepi

  ნანადირევი (გადატ.)

• ჸვილირიʼviliri

  მოკლული, დაკლული: ძვალდამსხვრეულუი

• ჸვილუʼvilu

  მკვლელი, ჯალათი