ი (p. 1/18)
- იi
ჩვენება
- ი იაi ia
შორისდ. გაკვირვებისა
- ია-პატონეფიia-patonepi
ია-ბატონები, ყვავილბატონები
- იაბარბალოiabarbalo
იაბატონებისა და წმინდა ბარბალესთვის ლოცვა (ემართა ოჯახს,სადაც ბავშვს, უფრო გოგონას, დეპრესიის, სულით ავადმყოფობის ნიშნებიგამოაჩნდებოდა); იაბატონებისთვის და წმინ…
- იაგვარიiagvari
იასებრი
- იათახიiatakhi
იათახი
- იაიაiaia
ია
- იაიაშiaiash
წყარი იის წყალი (იხმარებოდა ნელსურნელებად; თუთაშით და ბატონებითსნეული ბავშვის საწოლქვეშ შედგამდნენ წითელ კვერცხებთან ერთად)
- იაიაშფერიiaiashperi 🔊
იისფერი
- იაკამიiakami
ნათელი, ბადრი მთვარე
- იაკინთიiakinti
იაკინთი
- იალონიialoni
ალიონი
- იალონიშ მორინაialonish morina
გამთენია
- იალონმორინელიialonmorineli 🔊
გამთენია
- იალონსialons
ალიონზე
- იალონშაialonsha 🔊
ალიონამდე
- იალონშეialonshe
ალიონიდან
- იამანიiamani
პირუტყვის სენი (ცხენს მთელი სხეული უსივდება, ხარ-ძროხას - ჯიქანი დაყელი. მომაკვდინებელია)
- იანაiana
ლატარიში ლატალის იონა წინასწარმეტყველის სასწაულთმოქმედი ხატი დამისდამი ლოცვა (იხ. საიანიშო)
- იანარიაianaria
იანვრისა, იანვარა, იანვარში დაბადებული
- იანარიაშიianariashi
დღე იოანე წმინდისა, იანვარასი
- იანგეiange
იგავი; აუგი
- იანიშობაianishoba
იხ. საიანიშო
- იარაყიiaraqi
იარაღი, საჭურველი
- იარაყიშ ჯღაiaraqish jgha
იარაღის მისაყუდებელი ჯოხი, რომელსაც გლეხი ყანაში მუშაობისას მიწაში არჭობდა და დროდადრო გადააადგილებდა, რომ თავდასხმის შემთხვევაში ახლოს ჰქონოდა
- იარქანიiarkani
იხ. არქანი
- იასაღიiasaghi
ძნელად საშოვნი, მიუწვდომელი, აკრძალული (თურქ.)
- იასახიiasakhi
იისფერი, იებით მოჩითული
- იასუმიiasumi
იასამანი
- იაქეiake
ერთი (სპარს.); მარჯვე, ხელსაყრელი, საუკეთესო, კარგი რამ; მარტოხელა,ეული; (გადატ.); დოლაბის რკინის დეტალი
- იახაiakha
იხ. იახ
- იახა დოiakha do 🔊
1. და კავშირი · 2. ჰოდა (სიტყვის მასალა)
- იახა პატონი დოiakha patoni do
დიახ, ბატონო, და (სიტყვის მასალა)
- იახა პატონსქუა, დოiakha patonskua, do
დიახ, ბატონიშვილო, და (სიტყვის მასალა)
- იახა სი ჩქიმ პატონ რექინიiakha si chkim paton rekini
შენ ხარ ჩემი ბატონი (სიტყვის მასალა)
- იახანიiakhani
ჰოდა (სიტყვის მასალა)
- იბათიibati
ზღვიდან, სამხრეთ-დასავლეთიდან მქროლი ქარი ბარის სამეგრელოსათვის
- იბედურაibedura
ბედითი, უბედური
- იბლიibli
იელი
- იბლი-შქერიibli-shkeri
იელ-შქერი
- იბლიშ ხვამაiblish khvama
იელის ლოცვა. გვალვაში იელის ტოტებს ჩაარჭობდნენ ყანაში, რომწვიმა წამოსულიყო (იხ. ელიობა)
- იბლიშ ჯვარიiblish jvari
იელის ჯვარი. ყანაში ჩაარჭობდნენ, რომ არ გათვალულიყო და არდაგვალულიყო (იხ. ელიობა)
- იდაida
იმდენი
- იდაკაidaka
იმდენი, იმდენი ცალი, იმდენი ღერი, იმდენი კაკალი
- იდაკალიidakali
იხ. იდაკა
- იდაშაidasha
იმდენჯერ
- იდომუშამოidomushamo
იხ. ედომუშამო
- იდღანოidghano
(ვარდას) იმდღევანდელის (არ იყოს)
- იენაiena
ლატარიში იხ. იანა ლატარიში
- იერამიierami
იხ. ნერიანი
- ივანაivana
საქონლის ავადმყოფობა, ქათმის ჭირი; თხის სენიცაა ერთგვარი, (ტუჩებზე მუწუკებს აყრის)
- ივანიაivania
იხ. ივანა
- ივანია აშაკათაფილიivania ashakatapili
ჭირდარეული (წყევლის ფორმულა)
- ივანობაivanoba
ივნისი
- ივანობათუთაivanobatuta
ივნისის თვე
- ივანობაშიivanobashi
ივნისში შემომსვლელი ხილის ჯიშები (ივანობაშ სხული ივნისის მსხალი), იგივეა, რაც საივანობო
- ივარდოivardo
ის კი არა და (სიტყვის მასალა)
- ივარიivari
არათუ, ის კი არა (სიტყვის მასალა)
- ივლიivli
იხ. იბლი
- ივლისსivliss
ძვ. სტილით, ჭეჭეთობა ჭიაკოკონობის ღამის შემდეგ, ითვლება უწმინდური სულების მოფენის დღედ. ამ დროს ბოროტისულები დაძრწიან სოფელ-სოფელ მელის, კატის, ბუს სახით, მძინა…
- ივნისსivniss
სრულდებოდა. ამ დღისთვის შუა ყანაში ჩაასობდნენ ხის (უპირატესად იელის) ჯვარს,რომელსაც მხრებზე გადააცვამდნენ ეკლის (კაკლარის) სალტეს (ორდოხუს), მლოცველი ხონჩით ან…
- იზმაizma 🔊
იმდენი, იმოდენა, იმზომისა
- იზმა ჯგირობუა მაizma jgirobua ma
იმდენი სიკეთეE მე (სიტყვის მასალა)
- იზმასizmas
იმდენად, ისე
- იზმაშაizmasha 🔊
იმდენჯერ, იმზომამდე
- იზმახანსizmakhans 🔊
იმდენხანს
- იზორიizori
ბზარი, ნაპობი (იგივეა, რაც ზორი, ზორილი)
- იზორიაizoria
პობადი, ხლეჩადი (ხე)
- ითit
ისიც, იგიც; იმ
- ითამitam
ვითომ, თითქოს
- ითამდოitamdo
ვითომდაც, თითქოსდა
- ითამუitamu
იხ. ითამ
- ითო-ito-
ზმნისწინი, იგივე დანიშნულებისაა, რაც ათო (ითოხუნა, ათოხუნა ქვეშჯდომა)
- იკანკელოikankelo
იკანკელი, ზიგზაგი; რწევა-რწევით, ტორტმანით სიარული
- იკია-მაკიაikia-makia
იქეთური-აქეთური, მითქმა-მოთქმა
- იკირტაikirta 🔊
კირტიმალი, შარი
- იკირტაშ ეტახუაikirtash etakhua 🔊
კირტიმალი, შარის ატეხვა
- იკო-iko-
ზმნისწინი, იმავე დანიშნულებისა, რაც ეკო (იკოჸუნა, ეკოჸუნა უკან სვლა,მიყოლა)
- ილორიშ ოხვამეilorish okhvame
ილორის საყდარი; ძელის საყდარი
- ილორიშ ქადაქიilorish kadaki
ილორის ქადაგი. ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიაშიგიორგობის წინა ღამეს ამწყვდევდნენ წილნაყარს, რომელიც მეორე დღეს ქადაგად დავარდებოდა და ხალხს აცნობდა წმინდანის ნებ…
- ილორიშ ხატგენთხაფილიilorish khatgentkhapili
ილორის ხატის რისხვადატეხილი
- ილორიშ ხატგოჭყორელიilorish khatgochqoreli
ილორის ხატგამწყრალი
- ილორიშ ხატიilorish khati
ილორის ხატი, ილორის წმინდა გიორგის ხატი
- ილორიშ ხოჯიilorish khoji
ილორის ხარი, თეთრი ხარი, რომელსაც წმინდა გიორგიზეშეასახელებდნენ და გიორგობის ღამეს ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიაში ჩაკეტავდნენ. თავისი იქ ყოფნის დასტურად წმინდა…
- ილორობაiloroba
ილორის წმინდა გიორგის ხატის დღეობა; გიორგობის წინა ღამესსამღვდელოება და დიდებულები შემოუვლიდნენ ეკლესიის გალავანს და კარიბჭეს ბეჭდით დაბეჭდავდნენ, დილით ასეთივე…
- ილორუაilorua
მორებად ხლეჩა, დამორვა (ილორუ იხლიჩება, იმორება)
- იმ სერიშim serish
იმ ღამის
- იმ სერსim sers
იმ ღამეს
- იმდღარდღაimdghardgha 🔊
დღემაშინდელი
- იმდღარდღასimdghardghas 🔊
იმდღევანდელ დღეს
- იმდღარდღაშაimdghardghasha 🔊
იმდღემდე
- იმდღარდღაშა ვემულირიimdghardghasha vemuliri
იმდღემდე ვერმიღწეული (წყევლის ფორმულა)
- იმდღარიimdghari
იმდღევანდელი, მაშინდელი
- იმენდიimendi 🔊
იმედი
- იმენდიანიimendiani 🔊
იმედიანი
- იმენდიანოimendiano
იმედიანად
- იმენდიშე ხებონილიimendishe khebonili
იმედგადაწურული
- იმიერიimieri
იმიერი
- იმიერსimiers
იმიერს
- იმპუimpu
ცერი; ბრანწი, ნული, სულ არაფერი, არარა, არარაობა; ბაბუას ბაბუას მამა(წინაპარი მეშვიდე მოდგმისთვის); ველოსიპედზეც იტყვიან ხუმრობით
- იმპუიაimpuia
იხ. იმპუ
- იმპუჯგუაimpujgua
ცეროდენა; ტანმორჩილი, პატივაყრილი
- იმწკუმაimtskuma
მაშინ, მასთან
- იმწკუმაიანიimtskumaiani
მაშინდელი
- ინაina
ის, იგი; ისა, იმანო; მაწარმოებელი მყოფადის მიმღეობისა, დანიშნულებისსახელებისა
- ინა ვარ დოina var do
ის კი არა და (საუბრ.)
- ინა ვარიina vari
არათუ, ის კი არა (საუბრ.)
- ინაბირგალიinabirgali
ჩასამაგრებელი
- ინაბონალიinabonali
ჩასაბანი, საბანელი
- ინაბორკალიinaborkali
ჩასაბორკი (ხაროში)
- ინაბუნალიinabunali
ჩასასხმელი
- ინაბუნაფალიinabunapali
ჩასაკიდებელი
- ინაგაფალიinagapali
ჩასაგები (მახვილი)
- ინადგუმალიinadgumali
ჩასადგმელი, ჩასაკერებელი
- ინადვალარიinadvalari
ჩასადები
- ინადინაფალიinadinapali
ჩასაკარგი
- ინადირიკალიinadirikali
ჩასადრეკი
- ინადუღალიinadughali
ჩასამდუღრი
- ინადღვებალიinadghvebali
ჩასადღვები
- ინაზადალიinazadali
ჩასაკმაზი
- ინაზალიinazali
ჩასაზელი
- ინაზიმალიinazimali
ჩასაზომი, საწყაო
- ინაზიმაფალიinazimapali
ჩასაზომებელი
- ინაზინდალიinazindali
ჩასაზიდი, ჩასაჭიმი, ჩასათრევი
- ინაზღოდალიinazghodali
ჩასახოცი, ჩასახვავებელი
- ინათასალიinatasali
ჩასათესი
- ინათახვალიinatakhvali
ჩასაქაფი
- ინათინალიinatinali
ჩასაბედი; ჩასასწორებელი (ფიცარი)
- ინათოკალიinatokali
ჩასათოკი, ჩასაკოჭი (ხაროში)
- ინათოლარიinatolari
ჩასათლელი
- ინათქვათქვალიinatkvatkvali
ჩასაქაფი
- ინათქვაშალიinatkvashali
საცემი (ეზოში)
- ინათხოზინალიinatkhozinali
ჩასადევნი (მიწაში)
- ინათხორალიinatkhorali
ჩასამარხი, სამარხი
- ინაკათაფალიinakatapali
ჩასახდომი, ჩასავარდნი, ჩასადენი
- ინაკაკალარიinakakalari
(სიმინდის) ჩასაკაკლი, ჩასამარცვლი
- ინაკაკალიinakakali
ჩასანაყი
- ინაკარწალიinakartsali
ჩასაფუფქი, განსამწარი (მდუღარეში)
- ინაკასალიinakasali
ჩასატენი, ჩასაკვეხებელი, ჩასაჩურთი
- ინაკაჭალარიinakachalari
ჩასარჩევი (თხილისა)
- ინაკეთებელიinaketebeli
ჩასაკეთებელი (ქვაბი)
- ინაკეკალიinakekali
ჩასაკეპი, ჩასაკონკი, ჩასალეწი
- ინაკეპალიinakepali
ჩასაკეპი
- ინაკერკელაფარიinakerkelapari
ჩასაგორებელი
- ინაკვათალიinakvatali
ჩასაკვეთი, ჩასაჭრელი
- ინაკილარიinakilari 🔊
ჩასაკეტი
- ინაკინალიinakinali
ჩასაწევი
- ინაკიჟინალიinakizhinali
ჩასაკიჟინებელი, სახეში ჩასაბღავლებელი
- ინაკირალიinakirali
ჩასაბმელი, ჩასაკრავი (აკვანში)
- ინაკიჩალიinakichali
ჩასაკეცი (ზანდუკში)
- ინაკორობალიinakorobali
ჩასაკრები
- ინაკუჭალიinakuchali
ჩასაკუჭი, ჩასატანი
- ინალაinala
მსახურება, მნეობა, მოენეობა (იგივეა, რაც ნ
- ინალამბარიinalambari
ჩასალამბი
- ინალასარიinalasari
გასაქნელი (წყალში)
- ინალაფარიinalapari
ჩასავარდნი
- ინალაფუinalapu
ჩასავარდნი, ჩაქცეული ადგილი
- ინალიinali
ჩასასვლელი; მსახურება; მსახურეული; მსახურთა სადგომი (იხ.სამოინალო); სამფლობელო, საქვეშევრდომო
- ინალიაinalia
შინაყმა, მოსამსახურე
- ინალობაinaloba
მსახურება
- ინანახვალიinanakhvali
ჩასარეცხი (სარეცხისა)
- ინანდღულაფარიinandghulapari
ჩასადნობი
- ინანთხაფალიinantkhapali
ჩასავარდნი
- ინანთხაფუinantkhapu
ჩასავარდნი, ჩაქცეული ადგილი
- ინანთხორალიinantkhorali
იხ. ინათხორალი
- ინანტყოლარიinantqolari
სალაფაო, საფლობი
- ინანწყვალიinantsqvali
ჩასაქცევი, დასამეწყრი, ჩასამზღვლევი
- ინანწყუალიinantsquali
ჩასაწყობი
- ინანწყუაფალიinantsquapali
ჩასაძირი, ჩასაყოფი (ხაპი); საყურყუმელაო ადგილი
- ინანჭაფალიinanchapali
ჩასაწვდენი, ჩასაწოდებელი, ჩასაწვდომი, უფრო ღრმად გასათხრელი
- ინანჭირალიinanchirali
ჩასაჭერი, ჩასაჭიმი
- ინანჯირალიinanjirali
ჩასაწოლი
- ინანჯირაფალიinanjirapali
ჩასაწვენი
- ინაპონალიinaponali
ჩასაყუდებელი
- ინაპუტორალიinaputorali
ჩასაპუტი, ჩასაბდღვნელი
- ინაჟგერთალიinazhgertali
გასაშოლტი (ეზოში)
- ინარა$ალიinara$ali
ჩასარეკი, ჩასადენი (ხევში)
- ინარაბადალიinarabadali
დასარბევი, ჩასაყრელი; ჩასახოცი
- ინარაგადალიinaragadali
პირში სათქმელი, ჩასალაპარაკებელი
- ინარაგვაფალიinaragvapali
ჩასაგდები
- ინარდალიinardali
ჩასაზრდელი
- ინარეფალიinarepali
ჩასახვავებელი; საცემი
- ინარზამალიinarzamali
ჩასანთები (ხევში); დასაცეცხლი
- ინარზვენალიinarzvenali
ჩასაზვინი
- ინართალიinartali
ჩასახვევი (გზა)
- ინართაფალიinartapali
ჩასახვევი, უკუგადასახვევი, ჩასაბრუნებელი (ძაფი), ირიბადწასაყვანი (გვირისტი)
- ინარინალიinarinali
ჩასადგომი, სადგომი, ჭოჭინა
- ინარინაფალიinarinapali
ჩასაყენებელი
- ინარსხალიinarskhali
ჩასადგმელი (ბებკი), ჩასასახსრებელი
- ინარულარიinarulari
ჩასარბენი
- ინარულაფარიinarulapari
ჩასარბენინებელი; ჩასაძინებელი (ეტლი)
- ინარღვაფალიinarghvapali
ჩასაყრელი
- ინარშვალიinarshvali
ჩასაქსოვი, ჩასაქსელი
- ინარშუაფალიinarshuapali
ჩასაქსელი
- ინარჩხალიinarchkhali
ჩასარეცხი
- ინარჩხინალიinarchkhinali
ჩასაფანტი, აქა-იქ ჩასასობი, მიმოსაბნევი
- ინარცამულარიinartsamulari
ჩასაკეპი, ცასაქუცმაცებელი
- ინარციებელიinartsiebeli
ჩასაშლელი, ჩასაცვეთი
- ინარცუაფალიinartsuapali
ჩასაქლამი, ჩასახარში, ჩასაშლელი; ჩასამზღვლევი
- ინასაფულარიinasapulari
დასაფლავი, დასამარხი