დ (გვ. 6/20)

• დემური

  დევური, დევისებრი,დიდი, გოლიათური

• დერგელე

  დიდი, დანდრაზა

• დერგი

  თიხის დიდი ქოცო, ქილა, რომელშიც უპირატესად ინახავენ ყველს, აქვს ვიწრო ძირი, ფართო მუცელი და მოვიწროებული თავი

• დერგინი

  ურცხვი როკვა, ხტუნვა (ზევით-ქვევით), ჯლიგინი

• დერგიშ ჸვალი

  თიხის ქილაში დერგში ნადები ყველი (ზამთრისთვის დამარხავდნენ მიწაში, დერგში ეტეოდა

• დერგიში

  თიხის ქოთანში გუდის ყველის ტექნოლოგიით დამზადებული ყველი

• დერგუცია

  პატარა თიხის ქოთანი (იხ. დერგი)

• დერღაფი

  ტლიკინი ენისა; ბრტყელ-ბრტყელი ლაპარაკი

• დერღელე

  ურცხვად შიშველი

• დერღინი

  ურცხვი, უგვანი ქცევა, ჯლიგინი

• დერცელი

  დერცერი (სამკურნალო მცენარეა)

• დეცუა

  კვრა (დეც დო დოჸვილ ჰკრა და მოკლა)

• დვალა

  დება

• დვალირი

  დებული; საზამთროდ შენახული, ჩადებული მწნილი (უპირატესადკეჟერა ფხლისა); სადები (მიწა)

• დვეზერია

  იხ. თვეზერია

• დვეზია

  იხ. თვეზერია

• დვემა

  იხ. ჯვემა

• დვენდვერია

  უწყინარი, თვინიერი, უენო

• დვეფერია

  თვინიერი, უწყინარი

• დვიბე

  იხ. დუბე

• დვინდვალი

  იხ. დვენდვერია

• დვინდვინი

  თვინიერი მდუმარება

• დვირა

  თვინიერი, მშვიდი, ჩუმი, ტრუნია; მდორე

• დვირალი

  გატრუნული

• დვირინი

  თვინიერი გამოხედვა, დუმილი, ტრუნვა

• დვირინია

  თვინიერი, ჩუმი

• დვიცალი

  ტიტლიკანა; გლუვი, გლისპი

• დვრუ

  ასა, ასა, ასა! მაგიური სიტყვები

• დი

  შორისდ. გაკვირვებისა

• დია

  1. დედა; გვარის უფროსი ქალი; · 2. შორისდ. გაკვირვებისა

• დია დია

  შორისდ.გაკვირვებისა

• დია ღორონთი

  დედა, ღმერთო! შორისდ. გაკვირვებისა

• დია შური

  დედა, სულო! შორისდ. გაკვირვებისა

• დიაბჟა

  დედამზე

• დიადიხა

  დედამიწა

• დიათქვანი

  დედათქვენი

• დიაკონი

  დიაკონი

• დიამუში

  დედამისი

• დიანთილი

  დედამთილი; სიდედრი

• დიანთილიშ

  ნინა დედამთილის ენა (მცენ.)

• დიანთირი

  იხ. დიანთილი

• დიარა

  ნადიმი, პურობა, ლხინი, ქორწილი; ძოვა

• დიარაფა

  ჭმევა; ძოვება

• დიარაფილი

  ჭმეული, გამოკვებილი

• დიარელი

  მობალახებული, ნაძოვები

• დიარუა

  ძოვა, ბალახობა

• დიასქანი

  დედაშენი

• დიასქური

  დედამდინარე (იხ. ტანწყარი); ორი მდინარე

• დიაუფალი

  დედაღმერთი, ქალღვთაება; დედოფალი

• დიაღორონთი

  ქალღმერთი; ღვთისმშობელი; ღმერთების დედა, დედაღმერთი

• დიაჩქიმი

  დედაჩემი

• დიაჩქინი 🔊

  დედაჩვენი

• დიახ

  დიახ!

• დიახუთ

  დიახაც!

• დიბინე

  დაბლობი

• დიგალი

  მსხვილი, ღიპიანი, გამდგარი, გატიკული

• დიგინი

  სიგლუვე; განბერილობა (ოდიგინანს გაბერილია)

• დიდ კითი

  ცერა თითი (იგივეა, რაც ჩანკითი, ჩანჯკითი)

• დიდ პაპა

  ეპისკოპოსი,

• დიდ პაპეფი

  მაღალი სამღვდელოება

• დიდა 🔊

  1. დედა · 2. შორისდ. გაკვირვებისა

• დიდა დო სქუა 🔊

  დედა-შვილი

• დიდა თუთაშხა

  იხ. დიდ თუთაშხა

• დიდა კამბეში

  ფურკამეჩი

• დიდა ქობწანსდა

  დედის სული თუ მწამდეს! (საფიცარი სიტყვა)

• დიდა ქომი ორსუდა

  დედა თუ მიყვარდეს! (საფიცარი სიტყვა)

• დიდა-ოსური

  დედაქალი, Dდედის ხსნისა; პატივსაცემი მანდილოსანი

• დიდაბერი 🔊

  დიდაბერა ქვა; ბერის ქვით მონიშნული ადგილი, სადაც ლტოლვილი,თუ მდევარს მისვლას მიასწრებდა, ხელშეუხებელი იყო (იხ. დიდაბერქუა, ბერქუა)

• დიდაბერქუა 🔊

  დიდი, ბერაქვა, ქვით მონიშნული ადგილი დადიანის სასახლეში,სადაც, თუ ლტოლვილი, გაქცეული ყმა ან სხვა მიზეზით დევნილი, მოახერხებდა ღამე მიპარვას, ხელშეუხებელი ხდებოდ…

• დიდაგენგარილი 🔊

  დედატირებული

• დიდაგოღილატირი 🔊

  დედაგაღლეტილი (შობელძაღლივით)

• დიდადიხა 🔊

  დედამიწა

• დიდათ მერჩქინელი

  დედად მოკიდებული, დედობილი

• დიდათი 🔊

  დედულეთი

• დიდათური

  დედულეთი, დედის სანათესაო

• დიდაია 🔊

  შორისდ. გაკვირვებისა

• დიდალა

  დედობა

• დიდალობა

  დედობა

• დიდალური

  დედობრივი, დედური

• დიდაოსური

  დედაქალი, მანდილოსანი, მოხუცი

• დიდარე

  მდიდარი

• დიდას

  გიფუჩუანქ! დედის გეფიცები! (ფიცის ფორმულა)

• დიდასქუალობა

  დედაშვილობა

• დიდასქუალობაშ

  მარდი დედაშვილობის მადლი

• დიდასქუალობით

  დედაშვილურად, დედაშვილობას! (დიდასქუალობით ოთხუალი დედაშვილური სათხოვარი)

• დიდაქ

  ვადომღურ! დედა არ მომიკვდეს! (საფიცარი სიტყვა)

• დიდაქირსე

  ღვთისმშობელი; დედათა მონასტერი

• დიდაღორონთი

  ღვთისმშობელი

• დიდაღორონთიშ

  მარდი ღვთისმშობლის მადლი

• დიდაღურელი

  1. დედამკვდარი, უდედო · 2. დედამკვდარი! დანანების შორისდ.

• დიდაშ ართი - სქუა

  დედისერთა (შვილი)

• დიდაშ ბჟა

  დედის რძე

• დიდაშ თი

  დედულეთი

• დიდაშ მანგიორი

  დედობილი, დედის მაგიერი, გარდაცვლილი დედის სანაცვლოდ არჩეული (იხ. მანგიორი)

• დიდაშ მარდმე

  დედის მადლმა! (საფიცარი სიტყვა)

• დიდაშ მაჸვილარი

  დედის მკვლელი შორისდ. დანანებისა

• დიდაშ შურმე

  დედის სულს გეფიცები! (საფიცარი სიტყვა)

• დიდაშა გორაფა

  დედისგინება

• დიდაშე ართი

  დედით ერთი, ერთი დედის ნაშობი (მამით სხვადასხვა)

• დიდაშიანეფი

  დედულნი, სანათესაო დედის ხაზით

• დიდაშიანი

  დედისმიერი ნათესავი

• დიდაშხური

  დედაცხვარი (იგივეა, რაც ჭყვირი)

• დიდაჩაფილი

  გარდაცვლილი დედის მაგიერი, დედასთან გატოლებული,დედობილი (იხ. ჩაფილი)

• დიდაჩქიმი

  დედაჩემი

• დიდაჩხოუ

  ფურდედო

• დიდაჩხუ

  იხ. დიდაჩხოუ

• დიდაცხენი

  კვიციანი ცხენი

• დიდაჯა

  დედახე (ტივისა)

• დიდაჸონერი

  დედინაცვალი

• დიდბები

  დედის ან მამის ბებია

• დიდბუმა

  დიდი ღვარი, წარღვნა

• დიდგებული

  დიდნაგები, სასახლე

• დიდგვარიში

  დიდგვაროვანი

• დიდგვარობა

  დიდგვაროვნება

• დიდგური

  დიდგულა, ცუდმედიდი, დიდ გულზე მყოფი

• დიდგურიში

  დიდი გულისა

• დიდგურობა 🔊

  დიდგულობა, გულისობა

• დიდდადია

  დიდბატონი

• დიდება

  დიდება

• დიდებაში

  სახოტბო; დიდებაზე სიარული, ერთგვარი კალმასობა,დაკავშირებული წარმართულ კულტმსახურებასთან; სადიდებო, სადიდებელი, ხუცთა,მეამინეთა (დასტურთა), მოხვეწეთა წარმოსათქმე…

• დიდთუნთია

  დიდი დათვის თანავარსკვლავედი

• დიდია

  შორისდ. გაკვირვებისა

• დიდინე

  დიდი (კნ.)

• დიდკანი

  აბრეშუმის ჭიის მეორედ ნაცვალი კანი

• დიდლა 🔊

  დიდრონი, ზორბა

• დიდლობას

  დიდობაში

• დიდმარულა

  დიდი მარულა

• დიდნანა

  მამის ან დედის ბებია, დიდედა

• დიდო

  დიდად, ბევრად; დია, ძალიან

• დიდობა

  დიდობა

• დიდობას

  დიდობაში, მოზრდილობაში დიდოვ! შორისდ. გლოვისა დიდოვ, დედა! შორისდ. გლოვისა დიდოვ, ნანა! შორისდ. გლოვისადიდორება გადიდება, გაზრდა; დიდროობა დიდორებული გადიდებული…

• დიდპატონეფი

  დიდი ბატონები, კრებითი სახელი ისეთი სახადებისა, როგორიცაა ქუნთრუშა, წითელა, ყელჭირვება, ყბა-ყურა, ყვავილი, ჩუტყვავილა (იხ. პატონეფი,ყვაყვირე, ფიღვაია, კორკოცე,…

• დიდპატონი

  დიდი ბატონი (დადიანზე იტყოდნენ)

• დიდპიჩვანი

  დიდმარხვა

• დიდპიჩუა

  დიდმარხვა

• დიდუ

  შორისდ. გაკვირვებისა

• დიდულია

  დედიკოს შვილი

• დიდფასი

  დიდფასი

• დიდღვაბა

  დიდი საფლობი

• დიდღურა

  დიდსიკვდილიანობა, ჟამიანობა

• დიდშე

  დიდი დიდზე დიდი

• დიდშური

  დიდსულოვანი

• დიდშურიში

  დიდსულოვანი

• დიდშურობა

  დიდსულოვნება

• დიდძახი

  დიდი ექო, ექოიანი ადგილი; მყვირალა; ყვირილი, ღრიალი, ხმაური

• დიდწყარალა

  წყალდიდობა, წარღვნა

• დიდწყარი

  მდინარის ტანი შესართავების გარეშე (იხ. ტანწყარი); ადიდებული წყალი, დიდრო

• დიება

  დავა

• დივი

  დევი

• დით

  შორისდ.

• დითა

  შორისდ.

• დითუ

  შორისდ.

• დიი

  დევი

• დიკა

  ხორბლის ჯიში

• დიკალი

  დაღმართი, ჩასასვლელი

• დიკი

  თავქვე, ქვევით, დაღმა, ჩაღმა

• დიკიანი

  ჩაღმა, ქვედრულა

• დიკოლენი

  იხ. დიკიანი

• დიკოლი

  დაღმართი, ჩასასვლელი

• დიკოხ

  ქვევით, დაღმა

• დიკოხონი

  დაღმართი

• დიკულა

  ჩასვლა

• დილა-

  ზმნისწინი, გამოხატავს მოქმედებას რისამე ქვეშ, გვერდით, სიღრმეში(დილახუნა შიგ ჯდომა)

• დილაბუნაფა

  შრომითი გაერთიანება, როდესაც ოჯახები თავიანთ ცალ-ცალ ხარებს შეაბამენ უღელში სახნავად

• დილალი

  დასავალი, დაღმართი

• დილანგარა

  ტირილი (ხის ქვეშ)

• დილახონი

  ჩაქანებული ადგილი

• დილახორუა

  გვერდით სახლობა

• დილახუნა

  ქვეშ ჯდომა, გვერდით ჯდომა

• დილე

  შიგნით, სიღრმეში, ქვეშ; ჯილეზეც იტყვიან

• დილეკი

  დილეგი

• დილმახორე

  იხ. დოლმახორე

• დიმდარი

  მდიდარი

• დინასქილედი

  ნარჩენი, ნაშთი

• დინაფა

  დაკარგვა, გაუჩინარება, დაღუპვა

• დინაფილი

  დაკარგული, გაუჩინარებული, დაღუპული

• დინაფილშური

  დაკარგულისული, ღატაკი

• დინახალე

  შიგნით, სიღრმეში, შუაგულში (

• დინახალენ ბარგი

  საცვალი, სახლში ჩასაცმელი სამოსი (არასაგარეო)

• დინახალენ ჭუა

  შინაგანი სნეულება

• დინახალენ ხვამა

  შინაური ლოცვა, ოჯახისათვის

• დინახალენი

  შინაური, შიდა, შინაგანი

• დინახალეშე

  შიგნიდან

• დინაჯინალი

  შესახედავი

• დინაჯინალო

  შესახედავად

• დინდარი

  იხ. დიმდარი

• დინდგელი

  წმინდა სანთლის ნაღვენთი

• დინი

  შიგნით, ვერტიკალურ სიღრმეში (წყალში); საძმო

• დინო

  სახლეული; შიდა განშტოება ერთი ჯურისა - ერთი თურისა, ანუ ერთიდიდი პაპის შთამომავლობისა, ერთი გვარის ხალხისა

• დინო-

  ზმნისწინი, იგივე დანიშნულებისაა, რაც ინო-, ენო-, ანო-, გამოხატავს მოქმედებას რისამე შიგნით, სიღრმეში და ზევიდან ქვევით (დინონთხაფა ჩავარდნა,დინორინა შიგ დგომა)

• დინოდვალა

  შიგ ჩადება

• დინონტირა

  შიგ ჩატევა

• დინონჯირა

  შიგ წოლა

• დინორკია

  ჩაკივლება, ჩაძახება, კივილი (სიღრმეში)

• დინორკიაფი

  იხ. დინორკია

• დინორცუაფა

  ჩაქლამვა, ჩაშლა (ხორცისა)

• დინოსოფუა

  ჩახევა; ჩაქცევა, ჩახეთქვა (მიწისა)

• დინოსქვილი

  ჩაბმული (წყალში)

• დინოსქილადა

  ჩარჩენა (ჭაში)

• დინოსქილადირი

  ჩარჩენილი (ჭაში)