თ (გვ. 5/6)
- თომაფალო
გრძელთმიანი, ცარიელი თმები
- თომაშ მიკოკვარჩხუა
თმის მოგრეხა; ძლიერი აღელვება, შეძრწუნება
- თომაშ მიკოჭკირუა
თმის მოჭრა
- თომაშ მიკოჭუალა
თმის შეტრუსვა (თავზე შემოსავლებ საქონელს ზურგზე სანთლით ხუთ ალაგას შეუტრუსავდნენ ბალანს ჯვრის გამოსახულებით); თმის მიწვა მდუღარეში დროზე მეტხანს გაჩერებული საკლ…
- თომაშ მიკოჸოთამა
თმის მოკვეცა; ჭირისუფალი გლოვის ნიშნად მოშვებულ თმას გარდაცვლილის სანაცვლოდ არჩეულსა და დამოყვრებულს, მაგიერს მანგიორს მოაკვეცინებდა
- თომაშ ღერი
თმის ღერი
- თომაშ ხუალა
თმის გაშლა დარდის, მწუხარების ნიშნად; ნაწნავებგაშლილიქალები კუბოსთან იატაკზე სხდებოდნენ და დროდადრო თითებს ჩამოისვამდნენ თავზე თმების დასაგლეჯად; თმაგაშლილი ქალ…
- თომაშ ჯინჯი
თმის ძირი, ბოლქვი
- თომი
ბალახია ერთგვარი (ქალამანში იფენენ სითბოსთვის და ჩიტებიც ეტანებიან ბუდის გასაკეთებლად)
- თონთორი
თიმთიმი, სიდონდლოვე
- თონთორია
იხ. თონთორო
- თონთორო
თონთლო, დონდლო, თიმთიმა
- თონთრო
პატარა, თოთო
- თონთური
ბაჯბაჯი, დათვური სვლა
- თონორილი
გათანაბრებული
- თონორუა
გათანაბრება, გასწორება
- თონწყუ
თვალისამხელი; თვალხილული, ხილვა
- თორდი
ჯაჭვის მჭედი; მცნობი, ზვების მეთვალყურე
- თორდობა
იხ. თერდობა
- თორი
თვალი (იგივეა, რაც თოლი)
- თორსა
საფლობი
- თორსალეტა
საფლობი, ღრმა ტალახი
- თორსაფი
ხვავრიელი თოვა; დახვავება; უხვსიტყვაობა
- თორსილი
დახვავებული
- თორსუა
ახვავება, დიდთოვლობა; უხვად ყრა
- თორუჯი
თევზია ერთგვარი, ანკესით დასაჭერი
- თორქოლია
იხ. თორქოლო
- თორქოლო
დიდი, თახთახა, ტლანქი; კარგად შედედებული მაწონი; თიმთიმა,თონთლო
- თორხი
თოხი
- თორხილი
გათოხნილი
- თორხო
თოხლო (კვერცხი)
- თორხოლია
იხ. თორხოლო
- თორხოლო
თახთახა, დონდლო
- თორხუა
თოხნა; თოხლაობა
- თოუქარა
იხ. თოვქარა
- თოუჰანი
თოხარიკი, თოვხა ცხენი; საუკეთესო თოფოსანი, მსროლელი
- თოფი
თოფი
- თოფიშ გეწურაფა
თოფის დამიზნება
- თოფიშ მორხინუა
თოფის ჩახმახზე შეყენება, შემართვა
- თოფიშ ტყვია
თოფის ტყვია (იხმარება ლოდიშ ტყვიაშ ლოდსატყორცნის ტყვიისსაპირისპიროდ)
- თოფკასილი
დატენილი თოფი
- თოფკასილჯგუა
დატენილი თოფივით ფეთქებადი, საშიში, ფიცხი
- თოფლიში
თოფის ნემსი, მახათისმაგვარი თავწამახული გრძელი ჩხირი, რითაც თოფში წამალს აფხვიერებენ
- თოფმორხინილი
ჩახმახზე შეყენებული, შემართული თოფი
- თოფმორხინილჯგუა
ჩახმახზე შეყენებული თოფივით საშიში, ფეთქებადი,დაძაბული, ფიცხი
- თოფრა
თოფრა
- თოფუა
დათოფვა
- თოფურე
თაფლა (ერთგვარი მცენარე)
- თოფურეე-შანქარეე
ერთგვარი თამაშია; ბალღები უმწიფარ ტყემალს დაჭრიდნენ,სუნელს წაუსვამდნენ, ფოთლებით ამოფენილ პატარა ორმოში ჩაყრიდნენ, ზემოდანაც ფოთლებით დაფარავდნენ, ჯოხებს დაუშენ…
- თოფურელი
დათაფლული, მოთაფლული, დამტკბარი
- თოფური
თაფლი
- თოფურიშფერი
თაფლისფერი
- თოფურკოპეშია
თაფლაგოგრა (გოგრის ჯიში)
- თოფურობა
თაფლობა
- თოფურსანთელი
თაფლის სანთელი
- თოფურსხული
თაფლამსხალი (მსხლის ჯიში)
- თოფურუა
მოთაფლვა, დათაფლვა, ტკბილსიტყვაობა
- თოფურუშქური
თაფლავაშლი (ვაშლის ჯიში)
- თოფურწყარი
თაფლიანი წყალი, თაფლუჭი, თაფლის სასმელი, შარბათი; ფიჭის გადანავლები წყალი
- თოფწამალი
თოფის წამალი
- თოფწამალჯგუა
თოფის წამალივით ფეთქებადი, ფიცხი
- თოქართო
თოქალთო
- თოქართო დო პატი
ცხენის აღკაზმულობა (საზოგ.); უნაგირქვეშ და უნაგირზე დასაფენი ქსოვილი
- თოქართუ
იხ. თოქართო თოქმა ორმაგი თოღო დიდი, ზორბა თოღორია იხ. თოღოთოჸუჯი თვალყური, ყურადღება, თვალთვალი თოშა თოში თოჭუ ბრმა, თვალამომწვარი, თვალდაშრეტილითოხარიკი თოხარი…
- თუდონ სქილედი
მიწიერი არსება; ქვეწარმავალზეც იტყვიან
- თუდონ ქიანა
ქვეყანა; სააქაო; ქვესკნელი
- თუდონქარი
ქვენაქარი
- თუდოსარგალა
მხოხავი (გველის ტაბუირებული სახელი)
- თუდოშე
ქვევიდან
- თუდოხშე
ქვემოდან, ქვეშ-ქვეშ, ქვეგამხედვარულად, მალულად
- თუზუბა
თონთლო
- თუთა 🔊
მთვარე; თვე
- თუთა ახალი
ახალი მთვარე
- თუთაბრია 🔊
მთვარისფერი, მთვარისებრი
- თუთაგოფშა 🔊
სავსე მთვარე
- თუთაგური 🔊
შუაღამე, მთვარე ზენიტში
- თუთადალი
მთვარის დასავალი, მთვარის ჩასვლის ადგილი
- თუთადალური
ნამლევამთვარე
- თუთადიდი
დიდმთვარიანობა; იანვრის მთვარე
- თუთაეფშა 🔊
სავსე მთვარე
- თუთაია
მთვარისა; მთვარეული ბალღი
- თუთამანჯღვერე
მთვარე-წინამძღოლი (მთვარის ღვთაების ეპითეტი)
- თუთამართუ
მთვარე მოქცევისას
- თუთამორთელი
ახალი მთვარე
- თუთარჩელა
ახალმთვარიანი ღამე, მთვარის ნათელი
- თუთას ინორინა
თვეში ჩადგომა, ფეხმძიმობის მეცხრე თვე
- თუთაღორონთი
მთვარის ღვთაება
- თუთაშ გეკულა
მთვარის ამოსვლა
- თუთაშ გენჭაფა
მთვარის ჩასვლის მოწევნა, გამთენია
- თუთაშ გოფშაფა
მთვარის აღვსება (სავსე მთვარეზე დაბადებული ბავშვი და ცხოველი საღი და უნაკლო იქნებაო; სავსე მთვარეზე მოჭრილ ხეს მჭამელა შეუჩნდებაო და არ მოჭრიდნენ)
- თუთაშ დალი
მთვარის დასავალი
- თუთაშ დალია
მთვარის მილევა (მთვარის დამლევს ჭრიდნენ ხეს, მატლი დაჩრჩილი არ შეუჩნდებაო)
- თუთაშ დამიზეზებული
სამთვარიოთი
- თუთაშ თე
მთვარის შუქი
- თუთაშ მარდმე
მთვარის მადლმა! (ფიცის ფორმულა)
- თუთაშ მორთა
მთვარის მოქცევა, შეშლა, რევა
- თუთაშ მუკულა
მთვარის მოძრაობა (მთვარის ერთერთი ფაზა)
- თუთაშ სერუა
მთვარის დაბნელება; მთვარის დავახშმება
- თუთაშ სინთე
მთვარის ნათელი
- თუთაშ ქართა
მთვარის დისკო, მთვარის შარავანდედი, რკალი (თუთას უჩა ქართა უღუნ, ჭვიმა უჩქუ მთვარეს რომ შავი რკალი აკრავს, წვიმა იცის; თუთას მუკ-მუკი ქართა გურე მთვარეს გარს რკ…
- თუთაშ ცა
თვის ცა (ყოველ თვეს თავისი ცა, თავისი მთვარე აქვს, ამ თვეში გამოჩენილი, და ამინდიც ამით განისაზღვრება, შეიძლება იანვარში გამოჩენილმა მთვარემ იანვარშივე ვერ მოას…
- თუთაშ ჯიღა
მთვარის ჯიღა
- თუთაშ ჸოთამა
მთვარეს რომ ღრუბელი შემოეხვევა, მეგრელი თოფს ესვრის,გველეშაპიაო
- თუთაში
მთვარის ქურუმი; წმინდა გიორგის მსახური; სამთვარიო, მთვარეულობა,ბნედა; მთვარის ფაზების ცვლასთან დაკავშირებული სენი, რომელსაც ახლავს მაღალი ტემპერატურა, კრუნჩხვა,…
- თუთაშია
მთვარის მადლი, წყალობა
- თუთაშური
მთვარის ქურუმთა საიდუმლო ენა, რიტუალი და სხვ.
- თუთაშფერი
მთვარისფერი
- თუთაშხა
ორშაბათი, მთვარის დღე; უქმეა
- თუთაშხა გითოხვამა
ორშაბათის გამოლოცვა იმართებოდა, კვირაცხოვლობის მეორე დღეს (იგივეა, რაც მიქამგარიოშ გითოხვამა)
- თუთაშხა დოპიჩუა
ორშაბათის მარხვა, ორშაბათის ბრძნობა. ეს დღე მთვარისა იყო, ამ დღეს მიცვალებულს არ დამარხავენ, ყანაში არ იმუშავებენ, მდინარიდან წყალს არ დალევენ, პირს არ გაიპარსა…
- თუთაშხა უჩა
შავი ორშაბათი, დიდმარხვის პირველი ორშაბათი
- თუთაშხაბედინერი
საღვთო ორშაბათი (სიტყვასიტყვით: ბედნიერი ორშაბათი),აღდგომის შემდგომი პირველი ორშაბათი (ითვლებოდა, რომ ამ დღეს დაწყებული ყველა საქმე და, განსაკუთრებით, ყრმის გან…
- თუთაშხაშ
პატი ორშაბათის კრძალულება, პატივდება
- თუთაშხელა
ორშაბათა, ორშაბათს დაბადებული
- თუთაშხია
იხ. თუთაშხელა
- თუთაშჯღვერი
მთვარის გზა; მთვარის წინამორბედი, მისი ამოსვლის მაუწყებელი ვარსკვლავი; მთვარის ეპითეტი: მთვარე-წინამძღოლი, წინამავალი
- თუთაცირა
თეთრი ქალწული, პირიმთვარისა
- თუთაჯვარი
მთვარის ხატი, წმინდა გიორგის ხატი; მთვარისგან დამიზეზებულისტვირთი
- თუთერი
ერთი თვისა, დასაკლავად ვარგის გოჭზე იტყვიან
- თუთლუ
თონთლო, თიმთიმა
- თუთლუბა
ძალიან მსუქანი, თიმთიმა ხორცი, უმთავრესად ღორისა; ჩვილი(ხორცი); ძალიან რბილი, მწიფე (ხილი)
- თუთუმი
თამბაქო, თუთუნი
- თუთუმიშ ქესა
სათამბაქოე ქისა
- თუთუმიშფერი
თამბაქოსფერი
- თუთუმჭაჭი
თამბაქოს ფოთლების აცმა
- თულამი
დედაღორი
- თულუხი
მძლავრი, გოლიათი (თულუხ მარძგვანი მძლავრი მარჯვენა); დიდითუნგი
- თუმა 🔊
თმა
- თუნა
მშვიდი, Yთვინიერი
- თუნარე
მყუდრო ადგილი
- თუნარეში
თვინით (თევზის ძვირფასი ჯიშია) მდიდარი ადგილი (იხ. თვინიში);მყუდრო ადგილები
- თუნგი
თუნგი
- თუნგური
თუნგულა
- თუნთელი
დათვის დატორილი
- თუნთი
დათვი;
- თუნთია
დათვა; დათუჩა; დათვის თვისებისა; ხის დიდი ურდული
- თუნთიშ ბაღუ
მცენარეა ერთგვარი
- თუნთიშ კუდელი
დათვის კუდი (სიტყვასიტყვით); ანჩხლა (მცენ.)
- თუნთიშ მარგვი
დათვის ბელი
- თუნთიშ სხული
დათვიმსხალა (იგივეა, რაც შხერაჯი)
- თუნთიშ ჭემი
შვიტა (იგივეა, რაც დემიშ ჭემი, მაჭყვადური)
- თუნთიშია
ბელი; დათუნია (იხ. თუნთიშ მარგვი); ბელივით ბალღი; დათვისტყავის (ქისა)
- თუნთლა
დატორვა, დაბუბნა
- თუნთულა
იხ. თუნთულია
- თუნთულია
ძალიან მსუქანი, თონთლო, თიმთიმა
- თუნთუშა
თონთლო, მეტად მსუქანი
- თუნშია
დათვის ტყავის ქისა
- თუნჯი
თუჯი, თუჯის ქვაბი
- თუნჯია
თუჯის პატარა ქვაბი
- თური
რჯული, ჯური, მოდგმა (მოიცავს
- თურიში
მოდგმისა
- თურიშკოჩი
სახლიკაცი, მოგვარე
- თურკათა
სანათესაო, სახლიკაცები, ერთი გვარის ხალხი
- თურკოჩი
სახლიკაცი
- თურობა
ნათესაობა
- თურქიშ ონთირალი
თურქის სათრევი, თურქის კერძი (წყევლის ფორმულა)
- თურქულე
პირუტყვის სენი, რომლის სიმპტომებია პირის ლპობა, ჩლიქებისმოძრობა, მთავრდება სიკვდილით, გადადის ადამიანზეც
- თურქული
თურქული
- თურშუა
თუშვა
- თურჩუ
ბრტყელი, ბრტყელფსკერიანი ქვაბული, ტაფობი
- თურჩულია
ბრტყელი; დიდშუბლა, დიდთავა
- თუსმელია 🔊
გოჭისა და მელას თვისებისა
- თუღვინტუ
სანახაობა ტახის ნიღბოსანთა მონაწილეობით, უპირატესად იმართებოდა ახალი წლის დღეებში
- თუშ ოხვამერი
გოჭით ლოცვა, გოჭის დაკვლა რომელიმე ღვთაების სახელზე
- თუშ რჯგინა
სიტყვასიტყვით:გოჭის ჯობნა. ახალდაბადებულ გოჭთან, საღორეში ყურებდაცობილნი მიდიოდნენ და ეტყოდნენ, გაჯობეო. თუ გოჭი დაასწრებდა და დაიჭყივლებდა, ითვლებოდა, რომ მთელ…
- თუცუ
თვალთმაქცი, ეშმაკი (კნ.)
- თუჭვილეფი
შემწვარი გოჭები; შემწვარ-მოხრაკული (საზოგ.)
- თუხარიკი
იხ. თოხარიკი
- თუხილი
თითისტარზე დართული მატყლი, ნართი (საზოგ.); შეთხზული (გადატ.)
- თუხუა
მატყლის დართვა თითისტარზე, რთვა (საზოგ.); თხზვა
- თფრრ-ტკვაფ-ტკვაფ
ცხენის ფრუტუნის იმიტაცია
- თქათქალა
თიმთიმა, ქონიანი
- თქართქალა
თქართქარა, მოწურწურე ბლანტი სითხე
- თქართქალი
თქართქარი, წურწური ბლანტი სითხისა
- თქარი
თქარუნი, თქარათქური, თქარ
- თქარშალი
თქეში, ძლიერი წვიმის ხმიანობა
- თქაფურა
თითხნია
- თქაფურელი
შეთითხნილი, ულაზათოდ გაკეთებული
- თქაფური
თითხნა, ულაზათოდ გაკეთება
- თქაფურუა
იხ. თქაფური
- თქაჭაღრია
ნასვრეტებიანი, კარგად ამოსული (ცომი), მოსული (ყველი)
- თქვა
თქვენ
- თქვა-თქვანი
თქვენ-თქვენი
- თქვა-თქვანო
თქვენ-თქვენთვის
- თქვათქვი
ქაფი (იგივეა, რაც თქვეთქვი)
- თქვათქვილი
აქაფული
- თქვათქუა
თქვეფა, აქაფება
- თქვან დღას
თქვენს დღეს! (მუქარის ფორმულა)
- თქვან ტერს
თქვენს მტერს!
- თქვან ჯგირობუა
სიკეთე თქვენდა! (მისალმება)
- თქვანდა
თქვენთან
- თქვანდე
თქვენგნით, თქვენგან
- თქვანზმა
თქვენოდენა
- თქვანი
თქვენი
- თქვანიანი
თქვენიანი
- თქვანით
თქვენით
- თქვანო
თქვენთვის
- თქვანობას
თქვენსობას
- თქვანობიეთ
თქვენი აზრით
- თქვანშე
თქვენზე, თქვენგნით