ს (გვ. 3/11)

• სამიარო

  ფართო წრე მეგობრებისა; ფართო რადიუსი

• სამირსო

  იხ. ომირსე

• სამიქამგარიო

  იხ. სამგარიო

• სამოდო დიხა

  მიწა, რომელიც ოდესღაც საყანედ იყო ნახმარი; მებატონის მიერ ყამირი მიწიდან გამოყოფილი ნაკვეთი, რომლისთვისაც გლეხი მოსავლით იხდიდა ე. წ.

• სამოიადო

  საანდაზო

• სამოინალო

  საფარეშო, საშინაყმო, მსახურეულისთვის განკუთვნილი

• სამოკათუო

  საორსულო (კაბა)

• სამონწყალო

  სამოწყალო (იხ. საჭყოლოფო)

• სამორდებო

  მოსარიდი, პატივსაცემი

• სამორინე

  გამზრდელისათვის გაზრდილის ოჯახი, სამშობლო

• სამოურო

  სამოურავო, მოურავის შესანახი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში

• სამოციქულო

  სამოციქულო

• სამოწაფუო

  სამოწაფო, მოწაფისთვის შესაფერისი

• სამოჭყუდუო

  საპატარძლო (კაბა)

• სამოჭყუდუო გინოხვამა

  საპატარძლოს გადანახულება-მოყვანის წინა, საქორწინო ლოცვა ვაჟისა

• სამოხელო

  სამოხელეო

• სამოხიო

  საძმო, სამახლობლო, საჭირისუფლო, ასაბია

• სამოჯგირეო

  იხ. სამოჯგირო

• სამოჯგირო

  სამოკეთეო

• სამუანთილო

  სამამამთილო, სასიმამრო

• სამუარხო

  სამოახლო, სამზადი

• სამუთხე

  იხ. სამთხე

• სამუმალო

  მამული, მამალი ფუტკრის ადგილი სკაში

• სამუმო

  ოჯახის მამის სალოცავი ქვევრი; მამათა (ლავრა)

• სამუნელი

  სამურველი

• სამურაბო

  სამურაბე

• სამურეხო

  სამოახლო; იაფფასიანი, მდარე, უბრალო (იხ. მურახობა)

• სამუშა

  სამუშა

• სამუხველი

  მაჩვის სორო; ერთგვარი ძაფი, რომელსაც მაჩვის სოროებივით აზის ბორცვები, ბუკლე; აბრეშუმის ძაფის ამოსახვევი (იხ. ოგიდაშე, ელართაშე)

• სამქუარი

  საფქვავი; წისქვილი

• სამყვარელი

  საყვარელი (ირ.)

• სამშურე

  რეჰანი

• სამცხვარებელი 🔊

  საცხოვნებელი, სარჯულავი, სალოცავთა, წეს-ადათთა ერთობლიობა, საჭირისუფლო (იზმა იშ სამცხვარებელს იმდენი იმის საცხოვნებელს,მკვდარ-ცოცხლებსო)

• სამწამალი

  რქის საპირისწამლე; საწამლავის, წამლის შუშა

• სამხელი

  აბრეშუმის ძაფის ამოსახვევი (იხ. ოგიდაშე, ელართაშე)

• სამხეში

  იხ. ოხეშალი

• სანადირო

  სანადირო

• სანავარო

  საოხრე (გული), ოხრად დასარჩენი

• სანათესო 🔊

  სანათესაო

• სანათხირო

  სანათხოვრო

• სანათხიროთ ოთხუალი

  სახვეწნი, სათხოვართ სათხოვარი

• სანაკი

  სენაკი

• სანაონთხო

  სამეოთხედო (წილი საზიაროში)

• სანარდო

  სანარდო

• სანარტელი

  სანატრელი

• სანარტია

  იხ. სანარტელი

• სანარღო

  სანაღვლო, დასანანი

• სანარღოთ

  სამწუხაროდ

• სანაშინო

  სანაშენო, ჯიშიანი; ნაკვეთი, რომელიც კარგია ვენახის, ბაღისგასაშენებლად

• სანაწერო

  საბედისწერო

• სანაწილე

  სანაწილე

• სანაწო

  სადვრიტო, სამაჭიკო, საკვეთე ჭურჭელი, ჩორმეხი

• სანახვაცო

  სასახმილე

• სანახვერო

  სანაგვე, ნაგავსაყრელი

• სანგარიო

  იხ. სამგარიო

• სანგარო

  სატირალი, სავალალო, დასატირებელი

• სანგე

  სააუგო, საძაგელი

• სანგერო

  სამგლე

• სანგვაფი

  უაზროდ სვლა

• სანგვილი

  ამოქოლილი, ამოსანგრული, ყრუდ დახშული

• სანგი

  დიდი, მძიმე ურო

• სანგუა

  მძლავრი, მოქნევით გარტყმა სახეში; ღონივრად ჭამა; ამოსანგვრა კარისა;გაუნძრევლად შეჩერება, ადგილზე გაქვავება, დაყოვნება

• სანგული

  იხ. სინგვალი

• სანგულია

  ყრუ, შეუსმინარი კაცი

• სანგურუა

  სანგვრა, ჩასანგრება

• სანდაკია

  შალაფა, ჟალტამი

• სანდაკიაშ გორდი

  ბაყაყია ერთგვარი

• სანდაკიაშ ვარდი

  შალაფას ყვავილი (მც.)

• სანდალა

  სწრაფი, ფეხმსუბუქი; სანდალი, ნავი

• სანდალი

  სანდალი

• სანდალიშ

  ტილო აფრა, ეზომბული

• სანდელა

  მსხივანა; ხელიდან მსხლტომარე, სწრაფი ბალღი; სადაო

• სანდო

  სანდო

• სანდრაკია

  იხ. სარდაკია

• სანდრაკიაშ ჟვაბუ

  დიდი გომბეშო

• სანდური

  იხ. სანდურო

• სანდურო

  სამდურავი

• სანდღემუშოთ

  სამიდღემშიოდ

• სანებელი

  სანელებელი; სავნევი, მაწყინარი

• სანეო

  საზედაშე, სალოცავი, ხატის საბრძანისი

• სანერგო

  სანერგე

• სანერჩე

  საძირე, საფუძველი

• სანთა

  ძელი, დირე, რომელიც იმაგრებს სახლის სახურავს, თავხე

• სანთელ-ოკუმაფუ

  სანთელ-საკმეველი

• სანთელა

  მცენარეა ერთგვარი

• სანთელამ ჭოკა

  გრძელ ჭოკზე დამაგრებული სანთელი (ეჭირა სათემო ლოცვის აღმსრულებელს, რომ მის წინაშე დაჩოქილ მრავალრიცხოვან მლოცველთა თავზეშემოეტარებინა)

• სანთელგეშქირატილი

  სანთელდაშრეტილი; უბედური, უსაშველო (გადატ.)

• სანთელი

  სანთელი

• სანთელიშ გოლუაფა

  სანთლის შემოვლება (იხ. გოლუაფა)

• სანთელიშ მიკოჭაბუა ჭეჭეთობა

  (ჭიაკოკონობა) ღამეს ბავშვებს თმაზე, ყურს უკან სანთელს მიაწებებდნენ, ეშმაკმა არ გათვალოსო; სანთელს აწებებდნენ საწნახელსა და შინაურ საქონელსაც ავთვალისაგან დასაფა…

• სანთელიში

  სანთლისა, ცვილისა

• სანთელო გოლუაფა

  სანთლად შემოვლება (იხ. გოლუაფა)

• სანთელცალო გაჩემება

  სანთელივით გაციება, გაშეშება, გასკვანჩვა

• სანთელჯგუა

  სანთელივით, წმინდა (გადატ.)

• სანთილი

  გასანთლული (ძაფი); გაგლესილი (პირი)

• სანთილო

  სამთილო, ქმარეული

• სანთუა

  გასანთვლა (ძაფისა); გაგლესა (პირისა)

• სანირზალი

  სამეტოქეო, საპაექრო, სანაძლეო

• სანირზო

  იხ. სანირზალი

• სანიშოლი

  სანაოსნო

• სანოსალო

  სარძლო

• სანყურე

  პატრუქი

• სანჩხირე

  იხ. საცხირე

• სანცხვარებელი

  იხ. სამცხვარებელი

• სანცხურებელი

  იხ. სამცხვარებელი

• სანძალი

  საწონი; საძირავი (ბადისა), იგივეა, რაც საღონე

• სანძალო

  ძალის დასატანებელი, დასაძლევი; გასაწონასწორებელი, გადასაწონი

• სანძალოთ

  გადასაძალავად; გასაწონასწორებლად, გადასაწონად

• სანძელი

  საბძელი

• სანძვარო

  ბოსლის ორივე მხარეს გაყოლებული დაქანებული სადინარი საქონლის შარდისათვის, რომელიც გარეთ გამოედინებოდა

• სანძი

  საძუე, მზიდავ ცხენებს ფართო გარსაკრს ამოსდებდნენ არა კუდქვეშ, არამედ უფრო დაბლა, ბარკალზე, რომ ტვირთი წინ არ გადაქანებულიყო, ხოლო საფერხე ცხენის შემთხვევაში საძ…

• სანძო

  იხ. სანძი

• სანძუელი

  იხ. სანძი

• სანძღვარო

  იხ. სანძვარო

• სანძღო

  საზღვარი

• სანძღოს

  გალე საზღვარგარეთ

• სანძღოშ

  მეზობელიშ ხვამა კარის მეზობლების ლოცვა

• სანძღუ

  იხ. სანძღო

• სანძღუა

  დასაზღვრება, საზღვრა, განსაზღვრა

• სანწალე

  საწამლავი, გესლი; გესლიანი; მძაფრი; გამჭრიახი; სასწაული,საკრძალველი

• სანწალი

  გესლიანობა; (ისანწალუ იგესლება); წანწალი (ისანწალუ (ქარი)წანწალებს, წივის); საკრძალველი, საკრალური, ნაკვეთი (დღე)

• სანწარო

  სამწარო; მძიმე სამგლოვიარო სამოსი

• სანწკელო

  სამეოხო, მაცხოვარ-მეოხისათვის, წკნელღმერთისთვის ლოცვა და საწირი.

• სანწოული

  სასწაული, სასწაულმოქმედი (იხ. სანწალი)

• სანწუული

  იხ. სანწოული

• სანწყალო

  სამოწყალო, საწყალობელი

• სანჭაფი

  მსწრაფლ გაშურება; უბოდიშოდ, ჯიქურ სვლა

• სანჭო

  საწიერი, მისაწიელი; სასწრაფო

• სანჯარა

  შესაშური, სახარბიელო

• საოდიარო

  საბალახო

• საოთხაშურო

  იხ. ოთუთაშხურე

• საომანიო

  სათუო, სადავიდარაბო (რამაც შეიძლება დასამალად გაგიხადოს საქმე)

• საომორგუალო

  სამგლოვიარო

• საონთხორო

  სამარხი, ერთგვარი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში (როცა ვინმე მოკვდებოდა მებატონის ოჯახის წევრთაგან, გლეხები იხდიდნენ

• საონჯახო

  საოჯახო, საშინაო, უბრალო

• საონჯღორო

  სამარცხვინო; სასირცხო, სარცხვინელი

• საორიე

  საჩრდილობელი, ჩარდახი; ფართოფოთლოვანი ხე (რგავდნენ სახლის წინ,შუაეზოში)

• საორინჯო

  სანაშენო, საჯიშე საქონელი

• საორინჯო რაში

  დიდი, სანაშენო, ე. წ. სადგამური, სატალახო ცხენი

• საორიო

  იხ. საორიე

• საორტვინო

  საბოსტნე

• საორტინო

  იხ. საორტვინო

• საორტყაფუო

  საქამრე; წელი

• საორტყაფუოშა

  წელამდე

• საორჩანიო

  საორჭოფო, საოჩნო, საჩოთირო

• საორჩქენჯო

  საცოდინრო, ცოდნის შეძენისთვის ლოცვა შეგირდებისა

• საორჩქინო

  იხ. საორჩქენჯო

• საოსკიდო

  იხ. ისკიოდა, ესქედა, ოსკიდიო

• საოსურო

  საცოლე; საქალებო; ქალისათვის განკუთვნილი ადგილი კერის მარცხნივ; საქალო საქმე

• საოშმეშო

  საულვაშე; ულვაშსაკრავი

• საოშო

  ასაბია, საახლობლო; უახლოესი ადამიანების, უპირატესად, მეზობლების`ასეული~; გაჭირვების დროს მათ მიჰქონდათ საჭმელი ჭირისუფალთან და წყვეტდნენ დატირება-დაკრძალვის ცერ…

• საოჭიო

  საზიდარი, საჭაპანო (ცხენი), საჩალვადრე

• საოჭნახუო

  სასაწნახელე (ხე, ქვა)

• საოხორო

  სამოსახლო

• საოხორო ხვამა

  დალოცვა

• საოჸიაო

  ნებართვის სათხოვი საქმე

• საოჸიაოთ

  დასტურად

• საპალურო

  პალურების ჩასადგმელად მოხერხებული ადგილი (იხ. პალური)

• საპანე

  საპალნე; ზომა-წონის ერთეული (

• საპანელი

  დასაპალნებული, მეტად დატვირთული

• საპანუა

  დასაპალნება, მეტად დატვირთვა

• საპაპური

  საბერო, ბერების სადგომი; სასულიერო პირთათვის განკუთვნილი

• საპარა

  მუცლის ქონი

• საპატონო

  საბატონო; საბრძანისი, მებატონის კუთვნილი მიწა, გლეხი

• საპატონსქუო

  საოფლისწულო, საბატონიშვილო

• საპიჩო

  ამარხვო; ვაზის ჯიში

• საპიჯალო

  საწინდარი, გირავნი(ო)

• საპიჯე

  საპირე (ტყავი)

• საპონი

  საპონი

• საპონოდიარე

  ბალახია ერთგვარი

• საპონუა

  გასაპვნა

• საპონუშქური

  ვაშლის ჯიში

• საპონწყარი

  საპნიანი წყალი (აბრეშუმის პარკის გამოსახარშად ხმარობდნენანკარასთან ერთად)საპოტიკო სახლაფორთოსაჟამიერო საჟამიერო, სამარადისოსაჟეშხო საკვირაოსაჟიდო საზეო, საზედაშ…

• სარახო

  საარყე, არყის გამოსახდელი სპილენძის ან თუჯის დიდი ქვაბი

• სარგალა

  თრევია, ზოზინა, გართხმული; გველთევზა; ქვეწარმავალი, გველის ტაბუირებული სახელი

• სარგალაფა

  თრევა, თრევით ტარება

• სარგალი

  თრევა, ყიალი, ხოხვა

• სარგანა

  თევზია ერთგვარი, იჭერენ ჭინოთი

• სარგებელი

  სარგებელი

• სარგებლუა

  სარგებლობა

• სარგი

  სარგო

• სარგო

  სარგო

• სარდაკია

  1. სარეველა, ხარობს ტენიან ადგილებში · 2. იხ. სანდაკია

• სარდანული

  კოლხური ტილოს ქსოვილი

• სარდი

  დუქარდი

• სარეკელი

  იხ. ორეკაშე

• სარემო

  სარემო

• სარზებედო

  დიდი ველი (

• სართ-ვერთი

  საწყავ-აუწყავი, გასაყოფ-არგასაყოფი; მარცვლეული და სითხე

• სართ-ვერთიში

  მარცვლეულისა და სითხის საწყაო ჭურჭელი

• სართი

  საბრუნი, საქანი; განყოფადი

• სართიელი

  სათრიელი, საქანი, სათრეველა, მთიდან ტვირთის ჩამოსაზიდი ურემი

• სართილი

  სართული, გამეჩხრებული, გამოხშირული (ნათესი); გასაქანმიცემული

• სართუა

  სართვა; გამეჩხრება, გამოხშირვა (ნათესისა); გასაქანის (დოსართეს) მიცემა

• სარიკო

  საარაკო, საკვირველი

• სარიკო დო მორკული

  საარაკო და მოსაარაკო, საკვირველი და ზღაპრული

• სარიკო დო მორსება

  ზღაპარი და მოჩვენება, ზღაპარი და მოოცება

• სარისკო

  სარისკო

• სარკალა

  კრიალა, ლაპლაპა, გასარკული, მოციაგე

• სარკალი

  სარკესავით კრიალი, ლაპლაპი, ციაგი