ს (p. 2/11)

• სათოლსეროsatolsero

  სასეირო, საკვირველი

• სათოფოsatopo

  სათოფე, სათოფური; თოფის გასროლის მანძილი (

• საიsai

  საი! შეძახილი ბატებისა და იხვების გასარეკად

• საი-საკურელიsai-sakureli

  საკვირველზე საკვირველი, აშკარა-დაუჯერებელი; შორისდ.გაკვირვებისა

• საიბედიოsaibedio

  საბედიო, საალალბედო, ბედობრიობითი

• საივანობოsaivanobo

  საივნისო (ხილის ჯიშები. მაგ.

• საილოროsailoro

  ილორის წმინდა გიორგის ლოცვა, სრულდებოდა ხარით ან თხით (იხ.ილორობა); `დოდგიმირისთვის~ (იხ.) შესახელებული საწირი

• საიმენდოsaimendo

  საიმედო

• საინტერესოsaintereso

  საინტერესო

• საინჯოsainjo

  საიჯრო

• საიობაsaioba

  სისადავე, უბრალოება

• საიროsairo

  მარადისი, სამარადისო

• საიროიანოsairoiano

  იხ. საირო

• საირქიანოsairkiano

  საყოველთაო, საქვეყნო, მსოფლიო

• საისკიოდოsaiskiodo

  ისკიოდასთვის შესაწირი, ისკიოდაზე შესახელებული (იხ. ისკიოდა)

• საისტორიოsaistorio

  საისტორიო

• საიქიოsaikio

  საიქიო

• საკაბოsakabo

  საკაბე

• საკაზახოsakazakho

  საგლეხო; უბრალო; კაცის საქმე

• საკაკალოsakakalo

  საუზმე; სასაუზმე; სამარცვლე, წისქვილის ტრაპეზის ზედა ნაწილის დეტალი (მარცვლის ჩასაყრელი)

• საკაკუტოsakakuto

  ხის მასალა სახლის კოჭებისათვის

• საკალანდოsakalando

  საკალანდო

• საკალმახოsakalmakho

  საკალმახე, კალმახის საჭერი გოდორი

• საკამანწყაროsakamantsqaro

  საბულიონე, ნორჩი, დასაკლავად ვარგისი წიწილა

• საკანიsakani

  საკანი

• საკანონოთsakanonot

  მსხვერპლად (შეწირვა), საზღაურად (დაწესება)

• საკანჩაფლოsakanchaplo

  საქალამნე

• საკაპანიოsakapanio

  საწვეულებო, სანადიმო

• საკაპოტოsakapoto

  საკაბე

• საკაპუნო კერიsakapuno keri

  იხ. ოკაპუნე კერი

• საკარაsakara

  ველი, ტრამალი; საბალახო, იალაღი, საკარვე, დასაბანაკებელი ადგილი მთაში გარეკილი საქონლის მწყემსებისათვის ან მონადირეთათვის; კარის ჩარჩო,საკარული, ზღურბლი

• საკარატახირიsakaratakhiri

  საკარვე ადგილი მთაში, იალაღი, გატეხილი ყამირი

• საკარდილოsakardilo

  კარდალის ჩამოსაკიდებელი ჯაჭვი, ნაჭა

• საკარტოხოsakartokho

  საკატორღო, მძიმე

• საკატელიsakateli

  საკარტელი, კარტულად მჭრელი, კბილანა მაკრატელი

• საკაღუოsakaghuo

  საკავე (ტოტი)

• საკაჭოsakacho

  სახრიკო, სადავიდარაბო, დახლართული საქმე

• საკვაიაsakvaia

  (სახელი)

• საკვაროsakvaro

  სინი, ხონჩა, გობი, რაზეც ეწყო სალოცავი კვერები და სხვა რიტუალური ნაწილები საკლავ-საწირისა

• საკვარჩხანოსsakvarchkhanos

  ხელმარცხნივ

• საკვარჩხოsakvarchkho

  საუკუღმართო

• საკვარწახოsakvartsakho

  საკვაწარახო

• საკვენიsakveni

  საკვირველი, გასაკვირი

• საკვერცხოsakvertskho

  საკვერცხე

• საკვეციsakvetsi

  კვესი; გამჭრიახი, კისკასი

• საკვეცი დო ობედიsakvetsi do obedi

  კვეს-აბედი

• საკვიმატოsakvimato

  საკვიმატო

• საკვინოsakvino

  საკვერნე, კვერნამრავალი ადგილი

• საკვირდოsakvirdo

  სამკვიდრო, სანათესაო; სამემკვიდრეო, მემკვიდრეობა

• საკვირკვოsakvirkvo

  საივლისო, მსხლის ჯიში

• საკვიტაუროsakvitauro

  სააღაპო კვიტაურისა, აღაპი, დაწესებული ლევან დადიანის მეუღლის ნესტან-დარეჯანის სულის საოხად კვიტაურის სასახლეში

• საკიsaki

  ტოპრაკი, პარკი, პარკუჭანა

• საკიბიროsakibiro

  საკბილო

• საკიდიროsakidiro

  სამკერდე, სამკერდული, სირმით გაწყობილი ფართო ლენტი, კაცები კაბაზე იკრავდნენ. ერთი მხრიდან ირიბად მოდიოდა, იღლიის ქვეშ გამოიტარებდნენ და უკან ზორტით ინასკვავდნენ…

• საკითოლიsakitoli

  სათითე (მკერავისა); სათითე (ფანდურისა); საცერული (მეომრისა)

• საკილურიsakiluri

  სამკლაური, სამკლავე

• საკინდარიsakindari

  საკეტური, საკლიტული, გამოსადები რაზა

• საკიროsakiro

  საკირე

• საკიცოsakitso

  საკეცე, ხის ან ლითონის მაშა კეცებზე ნაღვერდლის დასაყრელად

• საკლასოsaklaso

  საკლასო

• საკმელაsakmela

  საკმევლის ხე; ვაზის ჯიში

• საკმელიsakmeli

  საკმეველი

• საკმელიშ ჯაsakmelish ja

  საკმევლის ხე (ბუჩქოვანი მცენარე)

• საკოდოsakodo

  კოდისა

• საკოკეsakoke

  საკოკე

• საკოკიაsakokia

  სამაჭრია, საწური, გოქშო (მცენ.)

• საკონწაროsakontsaro

  უკმეხი (სიტყვა); უსიამოვნო (ამბავი)

• საკორიაsakoria

  სანეზვე

• საკორიეsakorie

  სამოსახლო

• საკოჩიsakochi

  შეEკაცო!

• საკუდელოsakudelo

  კუდუსუნი

• საკულიაsakulia

  იხ. საკი

• საკულუხოsakulukho

  გამოსაღები ვენახზე ძვ. სამეგრელოში, სადედოფლო ბეგარა, იგივე კულუხი, რომელსაც უხდიდნენ საკუთრივ მთავრის მეუღლეს. იხდიდნენ ერთი გორო(იხ.) ხორბლით თითოეული კომლიდა…

• საკუმაsakuma

  ფაცხა ხორცის, ყველის შესაბოლად განკუთვნილი წნული სათავსო, ფაცხა

• საკუმელიsakumeli

  საკმეველი; ვაზის ჯიშიცაა

• საკუმოლიsakumoli

  საკვამლე, საკომლო, საკვამური, სარკმელი; უხვკვამლიანი საგანგებოდ შერჩეული შეშა ყველის, ხორცის შესაბოლად

• საკურელიsakureli

  საკვირველი

• საკურთალაროsakurtalaro

  ნიფხვის სათავე

• საკურთხიsakurtkhi

  საკურთხი

• საკურძუალოsakurdzualo

  კურზუალთა-მეძებართა, ბაზთა სადგომი; გადასახადი ძვ.სამეგრელოში, გლეხს მებატონის ბაზიერ-მეძებართა შესანახავად ემართა ლარის ძაფი,სამი კოთხო ღომის მარცვალი, ერთი კო…

• საკუტიsakuti

  საჯიშე (ბიჭუნაზე, ბალღზე იტყვიან)

• საკუჩხოლიsakuchkholi

  საფერხე, საქსოვი დაზგის ნაწილი

• საკუჭინოsakuchino

  საკუჭნაო

• სალაsala

  1. ბრტყელი და მრგვალი რიყის ქვა; სალთა, უბარგო ადამიანი, მგზავრი;ხელცარიელად მისული სტუმარი, უბოდიშო კაცი · 2. სალა

• სალაბეხაsalabekha

  ტრაბახა, მაგრამ უნდილი

• სალაგამოsalagamo

  წყალსაკეტი, წისქვილის ღარში მიშვებული წყლის ჩამკეტი; სალაგმე(კბილი, მასალა)

• სალაგამო კიბირიsalagamo kibiri

  სალაგმე (ცხენის დიდი კბილი)

• სალამაsalama

  საამური, მაამებლური (სიტყვა); მოსალბობი იარისა, მალამო

• სალამოsalamo

  საამო

• სალამოსოsalamoso

  სანამუსო, საიდუმლო, საიდუმლოდ განდობილი, ნამუსივით შესანახი,დასამუნათებელი

• სალამოსო ხვამაsalamoso khvama

  საიდუმლო, ფარული, სანამუსო ლოცვა (ამ რიგს მიეკუთვნება ნერჩიშ ხვამა ფუძის ლოცვა და ჸანჭიშ ხვამა ყაჭის ლოცვა, რომელსაც ასრულებენ ქალები მამაკაცებისგან მალულად)

• სალამუსოsalamuso

  იხ. სალამოსო

• სალარეsalare

  სალარო; ფიცრის გასასწორებელი ძაფი (ხუროს იარაღი)

• სალარიsalari

  მკვრივი, სიპი

• სალასიsalasi

  სალესი ქვა; კაკანათის სასხლეტი, მახის გამოსაშლელი ფეხი; ამძრავი,წისქვილის დეტალი, რომელზეც ბორბალია გაწყობილი და ამოძრავებს დოლაბს

• სალატეsalate

  სასიმინდე

• სალატიაsalatia

  აწოწილი (კნ.)

• სალაფიsalapi

  უბარგო ადამიანის არხეინი სვლა; ხელდაუმშვენებლად მისვლა სტუმრად, უბოდიშობა

• სალაქუაsalakua

  ბრტყელი, მოგრძო ან მრგვალი სიპი ქვა, სალესი (უპირატესად)

• სალაყაიაsalaqaia

  სასიმინდის კარწინ გადებული საცალფეხო ძელი ან ფიცარი(ცალაყაიასაც ეტყვიან); მაღალი, აწოწილი კაცი

• სალაყიsalaqi

  გრძლად გათლილი ძელი

• სალაყიაsalaqia

  იხ. სოულაყია

• სალახვაცოsalakhvatso

  ცეცხლის დასანთებ სახმილად გამზადებული წვრილადდანაფოტებული (შეშა)

• სალაჸაფოsalaʼapo

  სათამაშო, სამორინე, სალაღობო, საალერსო

• სალაჸაფო სახელიsalaʼapo sakheli

  საალერსო სახელი, თიკუნი მეტსახელი

• სალაჸაფო ძიაsalaʼapo dzia

  აკვნის კამარაზე ჩამოსაკიდი აცმა მძივებისა, კრიალოსანი

• სალდაყიაsaldaqia

  იგივეა, რაც სარდაკია

• სალებიოsalebio

  სალობიო; პირზეც იტყვიან (ირ.)

• სალერსოsalerso

  სალექსო

• სალერცოsalertso

  იხ. სალერსო

• სალექ ლონთქოშოsalek lontkosho

  სალუქი, ლორთქო, რძიანი (სულუგუნი)

• სალექიsaleki

  სალუქი, გლუვი, სრიალა

• სალეხოsalekho

  საავადმყოფო, ავადმყოფისთვის განკუთვნილი

• სალიsali

  სოლი, ურმის თვლის დეტალი; ცხენის აღკაზმულობის ნაწილზე სალზეციტყვიან

• სალიკიsaliki

  ფანდურის დეტალი

• სალიმარ მოღეsalimar moghe

  საომარი იარაღი

• სალიმარიsalimari

  საომარი

• სალიპარტიანოsalipartiano

  საუფლისწულო მამული ჭყონდიდის მიდამოებში, ლიპარტიანთა გვარის მფლობელობაში არსებული ტერიტორია. ეძლეოდა ოდიშის სამთავრო სახლის უმცროს შტოს. ლიპარტიანებად იწოდებოდნ…

• სალმაქიsalmaki

  სიპი, სალესი ქვა

• სალოგინოsalogino

  მოსალოგინებელი

• სამადგანიsamadgani

  საწყაოა ერთგვარი (იხ. ონასუმორე)

• სამაზაკვალოsamazakvalo

  მზაკვრული (საქმე)

• სამაზაკვალოთsamazakvalot

  სამზაკვროდ, რაღაც ეშმაკად

• სამაკიოsamakio

  სამაკური, დასამაკებელი ასაკის საქონელი

• სამალათიროsamalatiro

  სათადარიგო, მარქაფა (ცხენი); საზიარო (ყანა);

• სამალაჯაsamalaja

  აბრეშუმის სახეობა

• სამან-სამანოsaman-samano

  სახსარ-სახსარ (დახსნა), სახსრებში, სახსრებად დაშლა

• სამანგათsamangat

  სამაგიეროდ; მაგალითად

• სამანგიsamangi

  სამაგიერო, გასათანაბრებელი; მაგალითი

• სამანგიოროsamangioro

  სამაგიერო, სანაცვლო

• სამანგოsamango

  იხ. სამანგი

• სამანიsamani

  სახსარი (ძვლისა)

• სამანჩოsamancho

  მსხვილი საუფლისწულო ოდიშის სამთავროში, მდ. ხობისწყლის ზემო წელში (მომდინარეობს პირველი მფლობელის მანუჩარ ბატონიშვილის სახელიდან)

• სამანცარიsamantsari

  1. საოცრება, საოცარი; გამოცანა, ასახსნელი · 2. იხ. სამანცარო

• სამანცურიsamantsuri

  საცთუნებელი, მაცდური, საცდური

• სამანცხვაროsamantskhvaro

  მაცხოვრის სახელზე სალოცავი ქვევრი

• სამანჭაროsamancharo

  იხ. სამაჭარო

• სამანჯელიsamanjeli

  საბაბი, მიზეზი, თავის გასამართლებელი საბუთი, ხელზე (მაჯაზე)დასახვევი; სამაჯური; სამაჯე

• სამანჯელიშ დოდგუმაsamanjelish dodguma

  იხ. მოსამანჯელება

• სამარანოsamarano

  სამარნე; სამარნე კოკა

• სამარაშინოsamarashino

  მარიამობის დღისთვის განკუთვნილი

• სამარგალოsamargalo

  სამეგრელო

• სამარგეsamarge

  სამაგრი

• სამარდოsamardo

  სამადლო; ნადის, შრომითი გაერთიანების ფორმა (იხ. შენწოობა)

• სამარდულიsamarduli

  სამადლობელი

• სამარეsamare

  სამარე

• სამარებოsamarebo

  სამარებლო

• სამარელიsamareli

  დასამარებული, სამარესავით დადუმებული

• სამარეშsamaresh

  კარი სამარის კარი

• სამართალიsamartali

  სამართალი

• სამართალიშ გორჩქინაsamartalish gorchkina

  გასამართლება, განსჯა

• სამართალიშ გუმარჩქინეsamartalish gumarchkine

  უზენაესი მსაჯული; მოსამართლე

• სამართალიშ კვათუაsamartalish kvatua

  გასამართლება, განსჯა, ქმნა მართლისა

• სამართახოsamartakho

  სამათრახე (მასალა); მათრახით საცემი

• სამარტვილოsamartvilo

  სამარტვილე

• სამარუაsamarua

  დასამარება

• სამარულეsamarule

  იხ. სამარულო

• სამარულოsamarulo

  სამარულე, სადოღე ცხენი (მარულამდე ორი კვირით ადრე წყალში ამყოფებდნენ, რომ ქონი ფერდებში გასვლოდა, აბალახებდნენ მხოლოდ ჩრდილში,აჭმევდნენ ცვრიან ბალახს და თხითხუს…

• სამარქვალოsamarkvalo

  საკვერცხე; საბუდარი

• სამარცხოsamartskho

  სამარცხო

• სამარძგვანოsamardzgvano

  მარჯვენა მხარე

• სამარძგვანოსsamardzgvanos

  ხელმარჯვნივ

• სამარძგვანოშეsamardzgvanoshe

  მარჯვნიდან

• სამარწვენოsamartsveno

  სამაწვნე (ტოლჩა)

• სამარჭიხოლოsamarchikholo

  იხ. სამაჭირხოლო

• სამარჭოsamarcho

  იხ. სამაჭარო

• სამაფოsamapo

  სამეფო, სამფლობელო

• სამაფო რჯებაsamapo rjeba

  ხელმწიფება, სახელმწიფო საქმიანობა, მეფური საქციელი

• სამაჭაროsamacharo

  სამაჭრობო, ერთგვარი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში (განისაზღვრებოდა

• სამაჭირხოლოsamachirkholo

  სამერცხლე

• სამახობოsamakhobo

  (საპურე გადასახადი ძვ. სამეგრელოში, იხდიდნენ ორი კოდი პურით,ერთი ტიკჭორა ღვინით, ერთი ქათმით ან ორი სულუგუნით (იხ. საქობალო ქობალი)

• სამაჯინოsamajino

  სანადირო, სახუნდარი (ადგილი); საზვერე (კოშკი)

• სამაჸალოsamaʼalo

  სამეგობრო, საამხანაგო, საზიარო, ტოლ-სწორების წრე

• სამგარიო ოხვამერიsamgario okhvameri

  შესახელებული ქვევრი ან ძროხა მიქელ-გაბრიელისა

• სამგარიო სამიქელ-გაბრიელოsamgario samikel-gabrielo

  ლოცვა და საწირი. მიქელ-გაბრიელისადმი ლოცვას აღავლენდნენ, თუ ოჯახში ავადმყოფი ვაჟი ჰყავდათ, უპირატესად კი, თავად ოჯახის უფროსის ჯანმრთელობისთვის, რის გამოც ამ ლო…

• სამგარიოშ ლაგვანიsamgariosh lagvani

  სამგარიოზე შესახელებული ქვევრი, იგივე ოდუდია სამგარიო, სამგარიო ოხვამერი. ოჯახის უფროსის სათავისო ან უფროსი ვაჟის ჯანმრთელობისთვის სალოცავად დამარხული ქვევრი. ს…

• სამგარიოშ ტიბინიsamgariosh tibini

  სამგარიოს წყალობა, თბე, მიქელ-გაბრიელის მფარველობა(სამგარიო უტიბუ სამგარიო სწყალობს, იტყვიან ოჯახზე, რომელსაც მეწველი საქონელიჰყავს)

• სამგარიოშ ჩხოუsamgariosh chkhou

  სამგარიოზე შესახელებული ძროხა, მისი არც გაყიდვა, არც გასხვისება არ შეიძლებოდა. სამგარიოს ლოცვამდე არც მისი რძის დალევა შეიძლება და არც ყველის ამოღება (რაც კვეთი…

• სამგარიოშ ხვამაsamgariosh khvama

  იხ. სამგარიო

• სამგეsamge

  სამოგვე, ტარსიკონი, საფეხსაცმლე ტყავი (უპირატესად თხისა); უბრალო ხარისხის საპირე ფეხსაცმლისა

• სამედუდუროsameduduro

  თავმოსაწონი; საგარეო ძვირფასი ტანსაცმელი

• სამეზობლოsamezoblo

  იხ. სამეძობლო

• სამელამოსოsamelamoso

  განსაკუთრებული, საგანგებო, არასაყოველდღეო, შენახული (სამოსი)

• სამელანოsamelano

  სამელნე

• სამენცაროsamentsaro

  სამისნო; სამეცნიერო; ვარსკვლავთმრიცხველის, ცის მცნობის ცოდნა(იხ. მეცარი)

• სამენძელოsamendzelo

  სამასპინძლო, ერთგვარი გადასახადი

• სამენძოsamendzo

  მასპინძლისათვის განკუთვნილი ძღვენი; სამასპინძლო, ერთგვარი გადასახადი ძვ. სამეგრელოში, გლეხს ემართა წელიწადში ერთხელ გამასპინძლებოდა ბატონსა და მის ოჯახს (იხ. ოჩ…

• სამენძო დოხუნაფაsamendzo dokhunapa

  სამეზობლოსა და ქელეხის მომსახურეთა დაჯდომა ჭირის სუფრაზე დაკრძალვის დღის ბოლოს და ჭიქის გადაწევა, რის შემდეგაც ისინი ერთად ემშვიდობებიან მიცვალებულს.

• სამესოsameso

  სამაისო

• სამეტანიოsametanio

  სამეტანიო

• სამეტრაsametra

  ფაბრიკული წესით დამზადებული ქსოვილი, გადასაჭრელი მეტრობით

• სამეძობლოsamedzoblo

  სამეზობლო

• სამეძობლო კარიsamedzoblo kari

  მეზობლებისკენ გასასვლელი კარი

• სამეხელოsamekhelo

  სამზარეულო

• სამეჯოღორო გამოსაღებიsamejoghoro gamosaghebi

  ბატონის მეძაღლეთათვის ანუ კურზუალებისათვის(იგივეა, რაც

• სამეჯოღორო ქონდაქიsamejoghoro kondaki

  ბატონის მწევარ-მაძებრების მზრდელთა და მწრვთნელთათვის განკუთვნილი გამოსაღები - საშაშხე ღორის ხორცი და ტყავი

• სამთელიsamteli

  იხ. სანთელი

• სამთხეsamtkhe

  სამოთხე

• სამთხეკარიsamtkhekari

  სამოთხის კარი

• სამთხეშიsamtkheshi

  სამოთხისა, სამოთხის ვაშლი